Phát động chương trình 'Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống'

Lan tỏa tình yêu âm nhạc từ những thanh âm đời thường

Tham dự và chủ trì buổi lễ có Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Nguyễn Huy Dũng, cùng đại diện các cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nghệ sĩ, đại diện thế hệ trẻ và các cơ quan báo chí. Sự kiện được kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Chương trình được triển khai theo Quyết định số 2625/QĐ-BVHTT&DL ngày 2/10/2026 của Bộ VHTT&DL, gắn với định hướng phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Theo ban tổ chức, âm nhạc không chỉ hiện diện trong các tác phẩm chuyên nghiệp mà còn bắt nguồn từ những thanh âm bình dị của đời sống như tiếng rao phố, lời ru, tiếng sáo trên đồng, tiếng trống hội, âm thanh lao động hay giai điệu gắn với một vùng đất, cộng đồng cụ thể. Những âm thanh ấy lưu giữ ký ức cá nhân, phản ánh đời sống xã hội và góp phần tạo nên bản sắc văn hóa của mỗi vùng miền.

Từ cách tiếp cận này, chương trình đặt câu hỏi: “Nếu Việt Nam có một âm thanh trong bạn, âm thanh ấy là gì?”. Đây cũng là lời mời gọi mỗi người nhận diện, ghi lại, sáng tạo và chia sẻ những thanh âm mang dấu ấn cá nhân, cộng đồng, qua đó góp phần làm phong phú đời sống âm nhạc Việt Nam.

Phát biểu khai mạc chương trình, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, thanh âm là sự sáng tạo kỳ diệu của thiên nhiên và con người, tạo nên sự giao cảm giữa con người với nhau, giữa con người với thiên nhiên và cuộc sống.

Dẫn câu thơ “Tiếng suối trong như tiếng hát xa” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thứ trưởng khẳng định, từ tiếng suối, lời ru đến tiếng trống hội, những thanh âm đã bồi đắp, nuôi dưỡng tâm hồn Việt Nam qua nhiều thế hệ. Biết lắng nghe quê hương cũng là một cách học yêu đất nước; sáng tạo là cách gửi gắm tình yêu ấy đến các thế hệ mai sau.

Nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò sáng tạo của quần chúng, Thứ trưởng cho rằng mỗi người dân, với trải nghiệm, cảm xúc và tình yêu riêng, đều có thể đóng góp vào đời sống âm nhạc bằng một giai điệu, câu hát hay âm thanh thân thuộc.

Thứ trưởng kêu gọi người dân bắt đầu từ những việc làm giản dị như ghi lại thanh âm quê hương, chia sẻ một câu hát hoặc sáng tạo giai điệu của riêng mình. Nghệ sĩ, giáo viên, doanh nghiệp và cơ quan truyền thông cần phối hợp phổ cập kiến thức âm nhạc, tạo điều kiện để mọi người tiếp cận, thực hành và phát huy khả năng sáng tạo. Mỗi gia đình, nhà trường cũng cần trở thành không gian nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc.

“Trong ngôn ngữ chung ấy, Việt Nam cần có tiếng nói của riêng mình. Người Việt hãy tự kể câu chuyện của mình bằng âm thanh, tự nuôi dưỡng sức sáng tạo và làm giàu nguồn âm nhạc Việt Nam, để chúng ta tự chủ trong sáng tạo, đồng thời tự tin hòa nhập cùng thế giới”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.

Khơi nguồn sáng tạo, xây dựng ngân hàng âm nhạc Việt Nam

Chương trình năm 2026 gồm 3 cấu phần được triển khai trên nền tảng số chính thức. Trong đó, "Đố vui Thanh âm Việt Nam" là cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến, cung cấp kiến thức về ca khúc, nhạc cụ dân tộc, dân ca, di sản và đời sống âm nhạc Việt Nam.

Với "Cảm nhận Thanh âm Việt Nam", người tham gia gửi video ngắn chia sẻ cảm nhận, câu chuyện, ký ức hoặc góc nhìn về một giai điệu, bài hát, làn điệu hay đời sống âm nhạc. Trong khi đó, "Sáng tạo Thanh âm Việt Nam" tiếp nhận các sản phẩm sáng tác, phối khí, thu âm, biểu diễn, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp âm thanh với hình ảnh, video, hoạt họa và các hình thức nghệ thuật số.

Các cấu phần được thiết kế với hình thức tham gia đa dạng, tạo điều kiện để công chúng đóng góp bằng kiến thức, trải nghiệm và khả năng sáng tạo của mình. Những sản phẩm đáp ứng yêu cầu có thể được giới thiệu trên nền tảng chính thức và từng bước bổ sung vào Ngân hàng Thanh âm Việt Nam, gắn với thông tin định danh tác giả, quyền tác giả, quyền liên quan và điều kiện khai thác.

Thông qua việc tiếp nhận, định danh, tuyển chọn và giới thiệu sản phẩm, chương trình hướng tới xây dựng Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, hình thành nguồn tư liệu phục vụ bảo tồn, quảng bá và sáng tạo các sản phẩm văn hóa. Đồng thời, đây cũng là cơ hội kết nối cộng đồng sáng tạo, nghệ sĩ, chuyên gia, doanh nghiệp, cơ quan báo chí và các nền tảng công nghệ.

Chương trình dành cho công dân Việt Nam trong và ngoài nước, người nước ngoài yêu mến văn hóa, âm nhạc Việt Nam, không giới hạn độ tuổi và nghề nghiệp.

Chương trình bắt đầu từ ngày 12/10 và kéo dài đến hết ngày 30/11/2026. Công tác chấm chung khảo được thực hiện sau thời điểm kết thúc; lễ công bố kết quả và trao giải dự kiến diễn ra trong tháng 12/2026. Người quan tâm có thể tìm hiểu và tham gia tại website chính thức thanham.vn.

Thông qua việc khuyến khích cộng đồng ghi lại và sáng tạo từ những thanh âm đời thường, “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” kỳ vọng mở rộng không gian tham gia âm nhạc, góp phần lưu giữ ký ức, phát huy bản sắc văn hóa và tạo thêm nguồn chất liệu cho sự phát triển của công nghiệp văn hóa Việt Nam.