Sau những đêm nhạc đông nghịt khán giả, TP.HCM còn thiếu gì để phát triển công nghiệp văn hóa?
Thời gian vừa qua, TP.HCM liên tiếp tổ chức các concert quy mô lớn đã cho thấy sức hút của các sự kiện âm nhạc đối với người dân. Đằng sau những giờ biểu diễn là nhu cầu đi lại, lưu trú, ăn uống và mua sắm của người hâm mộ, mở ra câu chuyện về khả năng biến sức hút văn hóa thành động lực kinh tế cho thành phố.
Tại Hội nghị lần Thứ chín BCH Đảng bộ TP.HCM vừa qua, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã nhấn mạnh thành phố cần đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, tổ chức những chương trình, sự kiện có khả năng thu hút đông người đến TP.HCM.
Ông dẫn lại sức hút của các chương trình như “Anh trai say hi”, “Anh trai vượt ngàn chông gai” và “Tổ quốc trong tim”, đồng thời cho rằng thành phố có thể mở rộng cách làm, không chỉ tổ chức các chương trình dành cho giới trẻ mà còn xây dựng những chương trình gắn với truyền thống.
Một trong những sự kiện âm nhạc quy mô lớn diễn ra gần đây có SAO Concert với hơn 20.000 khán giả và hơn 50 nghệ sĩ tham gia. Lượng người tham dự là một yếu tố đáng chú ý, nhưng để đánh giá tác động của sự kiện, cần nhìn vào mức chi tiêu thực tế của khán giả và doanh thu mà các dịch vụ liên quan có thể ghi nhận.
Theo Bí thư Thành ủy TP.HCM, khi một chương trình thu hút người dân và du khách đến thành phố, các hoạt động như lưu trú, mua sắm cũng phát sinh theo. Ông cho rằng cần có sự tham gia của cả Nhà nước và người dân để khai thác nguồn thu từ những hoạt động này, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Với nhiều người, các concert không đơn thuần là một buổi biểu diễn mà còn là dịp để gặp gỡ cộng đồng người hâm mộ, mua những món đồ gắn với thần tượng và dành thời gian trải nghiệm tiện ích giải trí của thành phố.
Đáng chú ý, không phải khán giả nào cũng sinh sống tại TP.HCM. Những người từ địa phương khác đến xem chương trình phải tính thêm chi phí đi lại, nơi ở và ăn uống. Một số người còn kết hợp lịch xem nhạc với chuyến du lịch ngắn ngày, khiến nhu cầu chi tiêu không chỉ tập trung tại địa điểm tổ chức.
Các khán giả tham dự chương trình.
Những hoạt động này gợi mở một khía cạnh khác của các sự kiện âm nhạc: sức hút của sân khấu có thể tạo thêm nhu cầu cho những ngành dịch vụ bên ngoài chương trình. Đây cũng là hướng đi mà TP.HCM đang được đặt ra yêu cầu khai thác trong quá trình phát triển văn hóa gắn với kinh tế.
Bạn Trần Trọng Tấn, 25 tuổi, từ Đà Nẵng vào TP.HCM để tham dự SAO Concert gần đây.
Bạn Trần Trọng Tấn, 25 tuổi, từ Đà Nẵng vào TP.HCM để tham dự SAO Concert, cho biết thay vì chỉ đến xem chương trình rồi trở về, Tấn lên kế hoạch cho chuyến đi 4 ngày 3 đêm, kết hợp tham dự sự kiện với các hoạt động tại thành phố.
"Chi phí không chỉ có vé xem concert và tiền di chuyển. Ăn uống, lưu trú, mua phụ kiện hay những món đồ lưu niệm liên quan đến nghệ sĩ cũng là những khoản được tính đến. Đối với mình, những sản phẩm gắn với thần tượng còn mang ý nghĩa lưu giữ kỷ niệm sau chương trình", Trọng Tấn chia sẻ.
Chuyến đi của Tấn cho thấy một sự kiện âm nhạc có thể trở thành lý do để người ở địa phương khác đến TP.HCM và dành nhiều ngày tại đây. Khi thời gian lưu trú kéo dài, nhu cầu sử dụng dịch vụ cũng có thể mở rộng từ nơi biểu diễn sang các hoạt động ăn uống, mua sắm và tham quan.
Ở phía kinh doanh lưu trú, bà Ngọc Mai, 38 tuổi, chủ một cơ sở homestay gần khu vực diễn ra sự kiện cho biết toàn bộ phòng của cơ sở được đặt kín, khách hàng đa số liên hệ nói đi xem sự kiện. Một số khách còn kéo dài thời gian lưu trú để thuận tiện kết hợp xem chương trình với tham quan thành phố.
Việc Bí thư Trần Lưu Quang đề cập cả các chương trình âm nhạc dành cho giới trẻ lẫn chương trình về truyền thống cho thấy phạm vi khai thác văn hóa có thể rộng hơn những đêm nhạc giải trí đơn thuần. Mỗi loại hình có thể hướng đến nhóm công chúng khác nhau, tạo thêm lựa chọn cho người dân và du khách khi đến TP.HCM.
Các nghệ sĩ biểu diễn tại SAO Concert Day 3 tại TP.HCM.
Tuy nhiên, tổ chức được một chương trình đông khán giả mới là một phần của câu chuyện. Đằng sau mỗi sự kiện còn có hoạt động sản xuất, thiết kế sân khấu, âm thanh, ánh sáng, công nghệ, truyền thông và quản lý nghệ sĩ. Đây là những mắt xích tạo nên chuỗi dịch vụ của ngành biểu diễn, đồng thời mở ra cơ hội việc làm và kinh doanh cho các đơn vị tham gia.
Khi những chương trình được tổ chức thường xuyên, các doanh nghiệp trong chuỗi sản xuất có điều kiện tích lũy kinh nghiệm, phát triển nhân lực và nâng cao năng lực tổ chức. Ngược lại, nếu hoạt động chỉ tập trung vào một số sự kiện riêng lẻ, tác động kinh tế có thể chủ yếu diễn ra trong thời gian ngắn, khó tạo thành thị trường ổn định.
Chia sẻ với PV Nhà báo và Công luận, bà Phạm Thị Thanh Tuyền - Thạc sĩ Quản lý văn hóa Trường ĐH Văn Hóa TP.HCM - cho biết: “Câu chuyện du khách đến TP.HCM xem concert cũng đặt ra yêu cầu kết nối sự kiện với du lịch đô thị. Khán giả có thể dành thêm thời gian tham quan, thưởng thức ẩm thực và mua sắm nếu có những lựa chọn phù hợp. Nhưng để hình thành một sản phẩm du lịch thực sự, sự kết nối này cần thuận tiện cho khách và đem lại trải nghiệm đủ hấp dẫn, thay vì chỉ dừng ở việc tổ chức một chương trình biểu diễn".
Concert quy mô lớn tạo nên sức hút về du lịch, gia tăng chi phí khác kèm theo.
"Để hiện thực hóa định hướng mà lãnh đạo thành phố đặt ra, bài toán tiếp theo là làm sao duy trì sức hút qua nhiều chương trình, kết nối được các ngành dịch vụ và hình thành thị trường cho những sản phẩm văn hóa đa dạng. Khi đó, một đêm nhạc không chỉ kết thúc sau những màn trình diễn cuối cùng mà còn có thể góp phần tạo ra giá trị kinh tế rộng hơn cho TP.HCM", bà Thanh Tuyền chia sẻ thêm.
