Nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học từ kết nối và hỗ trợ chuyên môn ở Phú Thọ

Để mỗi bài học phù hợp hơn với học sinh, giáo viên cần nhận diện những khó khăn trong quá trình học tập và cùng đồng nghiệp tìm giải pháp. Từ yêu cầu thực tiễn đó, ngành Giáo dục Phú Thọ chú trọng kết nối chuyên môn, gắn bồi dưỡng đội ngũ với hoạt động dạy học tại nhà trường.

Cùng tháo gỡ khó khăn trong lớp học

Khi học sinh đọc đúng từng tiếng nhưng chưa hiểu đoạn văn, việc yêu cầu đọc thêm chưa chắc đã giải quyết được khó khăn. Giáo viên cần tìm hiểu các em vướng ở vốn từ, cách tìm thông tin hay khả năng liên kết ý, từ đó lựa chọn cách hướng dẫn phù hợp.

Những tình huống cụ thể như vậy được Sở GD&ĐT Phú Thọ chú trọng trong định hướng đổi mới sinh hoạt chuyên môn cấp tiểu học. Trao đổi chuyên môn cần xuất phát từ bài làm, câu trả lời và mức độ tham gia của học sinh; trên cơ sở đó, giáo viên cùng phân tích nguyên nhân và điều chỉnh hoạt động dạy học.

Ông Trương Quang Cường, Phó Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học, Sở GD&ĐT Phú Thọ, cho biết nội dung sinh hoạt chuyên môn phải xuất phát từ những vấn đề thực tiễn trong dạy học. Hiệu quả cần được đánh giá qua khả năng tháo gỡ khó khăn và sự tiến bộ của học sinh, không chỉ qua số cuộc họp hay hồ sơ lưu trữ.

Với cách tiếp cận ấy, nghiên cứu bài học trở thành quá trình giáo viên cùng làm việc. Từ khó khăn đã nhận diện, tổ chuyên môn thống nhất mục tiêu, thiết kế hoạt động, chuẩn bị học liệu và xác định nội dung quan sát. Người dự giờ chú ý cách học sinh thực hiện nhiệm vụ, những chỗ còn lúng túng và sự hỗ trợ các em cần.

Ở tình huống đọc hiểu, giáo viên có thể cùng xây dựng câu hỏi từ dễ đến khó, sử dụng tranh gợi ý, tổ chức đọc theo cặp. Qua quan sát, nếu học sinh chưa tìm được từ khóa, nhóm chuyên môn tiếp tục cân nhắc độ dài ngữ liệu, cách hướng dẫn và thời gian trao đổi. Mỗi điều chỉnh đều cần được thử lại trong lớp để xem có phù hợp hay không.

Vì vậy, giờ dạy minh họa trong sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học không nhằm xếp loại giáo viên. Việc trao đổi tập trung vào hoạt động học của học sinh, giúp giáo viên chia sẻ khó khăn, phân tích nguyên nhân và học hỏi lẫn nhau. Ngay cả những điểm chưa đạt trong bài dạy cũng là dữ liệu để tập thể tiếp tục nghiên cứu.

Tại các trường Tiểu học Tân Pheo, Tiểu học và THCS Quy Đức 2, Tiểu học Sông Đà, Tiểu học Hòa Bình, hoạt động thăm lớp, dự giờ và tư vấn chuyên môn đã được triển khai trong tháng 10/2026. Nội dung hỗ trợ tập trung vào tổ chức hoạt động học, sử dụng thiết bị, học liệu, đánh giá và giúp đỡ học sinh, gắn hướng dẫn chung với thực tiễn cơ sở.

Để giáo viên vận dụng được những trao đổi ấy, kế hoạch dạy học cũng cần có độ linh hoạt. Trong nội dung hướng dẫn chuyên môn, bà Mai Lan Anh, Phó Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học nhấn mạnh, việc xây dựng kế hoạch được đặt trong mối liên hệ giữa yêu cầu chương trình, điều kiện nhà trường và đặc điểm học sinh.

Giáo viên chủ động đề xuất điều chỉnh thời lượng tổ chức hoạt động, học liệu, phương pháp và hình thức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh, đồng thời bảo đảm yêu cầu cần đạt của chương trình và kế hoạch giáo dục nhà trường. Kế hoạch bài dạy cần làm rõ hoạt động học của học sinh và cách hỗ trợ cần thiết, không sa vào mô tả máy móc từng lời nói, thao tác của giáo viên.

Sự chủ động đó cần gắn với giảm các công việc và hồ sơ trùng lặp. Nội dung giáo dục tích hợp được thể hiện phù hợp trong kế hoạch giáo dục, kế hoạch dạy học hiện có, tránh lập thêm hồ sơ riêng không cần thiết. Đối với kế hoạch bài dạy được quản lý trên hệ thống điện tử đáp ứng yêu cầu, cần tránh yêu cầu giáo viên nộp thêm bản in định kỳ chỉ để phục vụ kiểm tra hình thức.

Kết nối để cùng nâng cao chất lượng

Từ sự hợp tác trong tổ chuyên môn, nhu cầu hỗ trợ được mở rộng giữa các trường. Một đơn vị có kinh nghiệm tổ chức dạy học, xây dựng học liệu hoặc hỗ trợ học sinh gặp khó khăn có thể chia sẻ cách làm để đồng nghiệp lựa chọn, điều chỉnh theo điều kiện của mình.

Theo thông tin từ Sở GD&ĐT Phú Thọ, năm học 2026-2027, mạng lưới sinh hoạt chuyên môn cấp tiểu học được tổ chức thành 23 cụm, với 201 trường tiểu học, trường phổ thông có cấp tiểu học và 1 trường giáo dục chuyên biệt tham gia. Mạng lưới hướng tới phát huy thế mạnh từng đơn vị và tăng cường hỗ trợ các trường còn khó khăn.

Theo ông Trương Quang Cường, cụm chuyên môn là hình thức phối hợp, hỗ trợ giữa các cơ sở giáo dục; việc lựa chọn nội dung cần bám nhu cầu thực tế. Các trường có điều kiện khác nhau được vận dụng linh hoạt, tránh áp dụng máy móc cùng một chuyên đề, mẫu kế hoạch hoặc giải pháp.

Để hoạt động kết nối đi vào thực chất, các trường cần chủ động xác định nhu cầu hỗ trợ, từ dạy học lớp ghép, đánh giá học sinh đến giáo dục hòa nhập hoặc tổ chức hoạt động giáo dục trong buổi học thứ hai. Trên cơ sở đó, cụm lựa chọn nội dung ưu tiên, huy động giáo viên có kinh nghiệm và phân công các đơn vị cùng chuẩn bị, tránh dồn trách nhiệm cho trường đăng cai.

Theo kế hoạch tổ chức sinh hoạt cụm chuyên môn, mỗi môn học, hoạt động giáo dục hoặc nhóm môn học trong cụm sinh hoạt ít nhất 2 lần trong năm học. Có thể lựa chọn hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp phù hợp điều kiện thực tế; thành phần tham gia cần gắn với nội dung chuyên đề, tránh huy động đại trà không cần thiết.

Điều cần tiếp nối sau mỗi lần trao đổi là việc áp dụng tại trường. Giáo viên lựa chọn giải pháp phù hợp, theo dõi phản ứng và kết quả học tập của học sinh rồi phản hồi với đồng nghiệp. Học liệu, công cụ đánh giá được rà soát, chia sẻ để cùng sử dụng; những khó khăn chưa giải quyết được trở thành nội dung nghiên cứu tiếp theo.

Ông Phạm Khương Duy, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Phú Thọ, nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng giáo dục đòi hỏi người đứng đầu phát huy trách nhiệm quản trị nhà trường, gắn xây dựng kế hoạch với tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá. Nhà trường cần tạo điều kiện để đội ngũ chủ động, sáng tạo, lấy học sinh làm trung tâm và coi trọng hiệu quả thực chất.

Với trường có nhiều phân hiệu, điểm trường sau sắp xếp, yêu cầu ấy thể hiện ở quản lý chuyên môn thống nhất nhưng linh hoạt theo từng địa điểm. Hiệu trưởng cần theo dõi chênh lệch chất lượng để điều phối đội ngũ, thiết bị và hỗ trợ kịp thời.

Khi kết nối chuyên môn trở thành hoạt động thường xuyên, giáo viên có thêm cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, cùng giải quyết những khó khăn trong dạy học. Giá trị của sự kết nối không nằm ở số buổi sinh hoạt, mà ở những thay đổi tích cực trong từng giờ học và sự tiến bộ của mỗi học sinh.