Đổi mới Ngày Văn hóa Việt Nam, lấy người dân làm trung tâm thụ hưởng

Các hoạt động kỷ niệm tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam”phải thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam, đồng thời phản ánh tinh thần đổi mới, sáng tạo, hội nhập và khát vọng phát triển đất nước.

Văn phòng Chính phủ vừa có Văn bản số 9636/VPCP-KGVX ngày 22/9/2026 truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà về công tác triển khai Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam”.

Đổi mới phương thức, lấy hiệu quả hưởng thụ văn hóa làm thước đo

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Kế hoạch tổ chức các hoạt động kỷ niệm “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” giai đoạn 2026 - 2030 tại Quyết định số 1111/QĐ-TTg ngày 19/6/2026.

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, việc tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” năm 2026 phải bảo đảm trang trọng, thiết thực, có chiều sâu, có sức lan tỏa; tạo dấu ấn mới về cách thức tổ chức các sự kiện văn hóa có ý nghĩa quốc gia, qua đó góp phần cụ thể hóa chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa và xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn mới.

Phó Thủ tướng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức, kiên quyết chấm dứt tình trạng hành chính hóa. Thay vì tổ chức dưới dạng lễ kỷ niệm, hội nghị trong hội trường, các hoạt động cần được đưa tới những không gian công cộng như quảng trường, phố đi bộ, di tích văn hóa - lịch sử, bảo tàng, công viên, nhà văn hóa thôn, bản..., gắn với các chuỗi hoạt động trải nghiệm thực chất ngoài cộng đồng.

Người dân, cộng đồng, đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, doanh nghiệp và thế hệ trẻ phải được xác định vừa là trung tâm, vừa là chủ thể tham gia, sáng tạo, đồng thời là đối tượng thụ hưởng trực tiếp các thành quả văn hóa.

Các hoạt động kỷ niệm phải thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam, đồng thời phản ánh tinh thần đổi mới, sáng tạo, hội nhập và khát vọng phát triển đất nước. Việc tổ chức cần tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo; gắn kết chặt chẽ nhiệm vụ phát triển văn hóa với phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, du lịch di sản và kinh tế số.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng yêu cầu lấy hiệu quả hưởng thụ văn hóa của Nhân dân và mức độ lan tỏa xã hội làm thước đo đánh giá kết quả thực hiện.

Nguồn lực tổ chức phải được kết hợp hài hòa giữa ngân sách nhà nước và các nguồn xã hội hóa hợp pháp theo quy định. Trong đó, phải triệt để thực hành tiết kiệm, bảo đảm an toàn, hiệu quả; quản lý, sử dụng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước đúng quy định, tránh phô trương, hình thức, lãng phí.

Cùng với đó là yêu cầu bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và nếp sống văn minh tại các không gian công cộng.

Phấn đấu để mỗi hoạt động trở thành một sản phẩm văn hóa cụ thể, có khả năng lan tỏa; mỗi địa phương có một dấu ấn văn hóa, từng bước xây dựng “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” trở thành một thương hiệu văn hóa quốc gia.

Đưa di sản vào đời sống, gắn văn hóa với du lịch và công nghiệp văn hóa

Phó Thủ tướng yêu cầu đưa di sản văn hóa và những giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc thực sự thấm sâu vào đời sống xã hội, trở thành những sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa, có giá trị để quảng bá tại thị trường trong nước và quốc tế.

Để chuẩn bị cho “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” năm 2026, năm đầu tiên triển khai Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030, Phó Thủ tướng giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương xây dựng Kế hoạch tổng thể, kèm theo bộ nhận diện Ngày Văn hóa Việt Nam gồm logo, khẩu hiệu, ấn phẩm và thông điệp truyền thông để sử dụng thống nhất trên toàn quốc và trên môi trường số.

Kế hoạch phải làm rõ chủ đề, thông điệp, nội dung, quy mô, địa điểm và các hoạt động trọng tâm; bảo đảm ngắn gọn, cô đọng, có điểm nhấn, có sản phẩm đặc trưng, tránh dàn trải. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được yêu cầu báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 5/10/2026.

Bộ cũng có trách nhiệm hướng dẫn thống nhất cho các địa phương về tiêu chí tổ chức hoạt động theo hướng sôi nổi, thiết thực, tiết kiệm, tránh phô trương, lãng phí; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các địa phương xây dựng các hoạt động trải nghiệm văn hóa, di sản, làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật truyền thống gắn với sản phẩm, tuyến, điểm du lịch.

Qua đó, tạo hiệu ứng lan tỏa từ sự kiện văn hóa sang phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Đối với các địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố căn cứ Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11” năm 2026 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành để chủ động xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể.

Kế hoạch của từng địa phương phải xác định rõ chủ đề, thông điệp “Ngày Văn hóa Việt Nam - 24/11”, chủ động bố trí ngân sách và đẩy mạnh huy động các nguồn lực hợp pháp khác. Kế hoạch phải được trình Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố ban hành trước ngày 20/10/2026.

Các địa phương được yêu cầu chủ động triển khai các chuỗi hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao vui tươi, sôi nổi, lành mạnh, phù hợp với điều kiện thực tế và đặc trưng văn hóa; khuyến khích tổ chức hoạt động tại bảo tàng, thư viện, di tích văn hóa - lịch sử, không gian công cộng, cơ sở giáo dục và các điểm du lịch.

Đặc biệt, mỗi tỉnh, thành phố lựa chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm hoặc không gian văn hóa tiêu biểu, đặc trưng của địa phương như tuyến phố đi bộ, lễ hội dân gian truyền thống, không gian ẩm thực, làng nghề... để giới thiệu, quảng bá trong “Ngày Văn hóa Việt Nam”, gắn với xúc tiến và kích cầu du lịch địa phương.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm chỉ đạo công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường; kiên quyết xử lý tình trạng biến tướng lễ hội, mê tín dị đoan hoặc thương mại hóa quá mức các giá trị di sản.