Kéo dài ưu đãi thuế xe điện: Phù hợp xu hướng phát triển xanh

Quang cảnh phiên họp.

Gắn với phát triển hệ sinh thái xe điện

Tại phiên thảo luận của Quốc hội về sửa đổi 4 luật thuế sáng 23/4, bên cạnh nội dung ngưỡng miễn thuế, nhiều đại biểu tập trung góp ý đối với đề xuất kéo dài thời gian áp dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện. Các đại biểu Quốc hội cơ bản đồng tình với việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế suất tiêu thụ đặc biệt hiện hành đối với xe ô tô chở người dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết năm 2030.

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) bày tỏ sự tán thành cao, cho rằng chính sách này phù hợp với mục tiêu chuyển đổi xanh, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và tạo sự ổn định cho thị trường. Tuy vậy, bà lưu ý cần nhấn mạnh rõ ưu đãi thuế chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm với phát triển hạ tầng sạc, bảo đảm khả năng đáp ứng của lưới điện phân phối, xử lý pin thải và nâng tỷ lệ nội địa hóa.

Theo đại biểu, chính hồ sơ đánh giá tác động đã chỉ ra những rủi ro như quá tải cục bộ lưới điện, thách thức xử lý pin sau sử dụng và tác động giảm thu ngân sách khoảng 10.000 tỷ đồng mỗi năm. Vì vậy, sau khi luật được thông qua, Chính phủ cần triển khai đồng bộ các giải pháp để chính sách không chỉ kích cầu tiêu dùng mà còn thúc đẩy hình thành hệ sinh thái giao thông xanh, bền vững.

Đại biểu Đoàn Hùng Vũ (đoàn Đồng Tháp).

Cùng quan điểm, đại biểu Đoàn Hùng Vũ (đoàn Đồng Tháp) cũng khẳng định việc khuyến khích sử dụng xe điện là phù hợp với chủ trương tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng và cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Ông cho rằng việc kéo dài ưu đãi thuế không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường, tiếng ồn đô thị mà còn mở ra cơ hội phát triển ngành công nghiệp mới, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, đại biểu cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ ô nhiễm từ pin xe điện, nhất là khi hết hạn sử dụng, đồng thời kiến nghị cần triển khai song song hai nhóm chính sách: tiếp tục ưu đãi thuế và phát triển hạ tầng, đồng thời quy định trách nhiệm thu hồi, tái chế pin đối với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu xe điện nhằm tránh phát sinh ô nhiễm mới.

Thiết kế lộ trình thuế hợp lý, ổn định thị trường

Bên cạnh việc kéo dài ưu đãi, lộ trình điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện cũng nhận được nhiều ý kiến góp ý, đặc biệt là giai đoạn sau năm 2030.

Đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) đánh giá, chính sách thuế suất thấp trong giai đoạn 2026-2031 là chính sách phù hợp với xu hướng phát triển xanh, góp phần khuyến khích người dân chuyển đổi sang phương tiện thân thiện môi trường và tạo thời gian để doanh nghiệp thích ứng.

Ông cho rằng việc tăng thuế từ mức thấp lên cao hơn sau năm 2031 là cần thiết nhưng mức tăng đối với một số dòng xe, nhất là xe dưới 9 chỗ, từ 3% lên 11% là khá lớn, có thể gây tác động đột ngột đến thị trường.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn tiếp thu ý kiến đại biểu.

Do đó, đại biểu đề nghị cần đánh giá tác động thị trường sớm, khoảng năm 2029 và cân nhắc thiết kế lộ trình tăng thuế theo từng bước, tránh gây “cú sốc” cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Cùng quan điểm, đại biểu Tráng A Dương (đoàn Lào Cai) cho rằng, việc tăng mạnh thuế từ năm 2031 có thể làm gián đoạn quá trình phát triển của thị trường xe điện vốn đang trong giai đoạn hình thành. Ông đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc lộ trình mềm hơn, có bước đệm hoặc gắn với các chỉ tiêu cụ thể như tỷ lệ xe điện, mức độ hoàn thiện hạ tầng sạc và chi phí pin.

Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, hoàn thiện các phương án chính sách, bảo đảm tính khả thi, ổn định và phù hợp thực tiễn; đồng thời tiếp thu đầy đủ các ý kiến để hoàn thiện dự án luật với chất lượng cao nhất.