Họp báo Công bố Lệnh của Chủ tịch nước: Đưa 15 luật vào cuộc sống
Văn phòng Chủ tịch nước họp báo, công bố 15 luật vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua, trong đó có Luật Dầu khí, Luật Kiến trúc và Luật sửa đổi 9 luật quân sự, quốc phòng.
Sáng 10/9, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức Họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 15 luật vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, diễn ra từ ngày 23 đến 24/8/2026.
Đồng chí Cấn Đình Tài, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước khẳng định, 15 luật vừa được thông qua có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và công tác quản lý Nhà nước.
Tham dự Họp báo có: đồng chí Cấn Đình Tài, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước; đồng chí Phạm Văn Hiền, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội; cùng đại diện lãnh đạo bộ, ban, ngành: Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long; Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn; Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng; Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành; Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc; Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Đoàn Thái Sơn; Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn; Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận; Trung tướng Lê Văn Hướng, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tại họp báo, lãnh đạo các bộ, ban, ngành đã đọc báo cáo tóm tắt nội dung của các luật vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất; các luật được thông qua nhận được sự quan tâm của đông đảo đại biểu, nhà báo, phóng viên tham dự.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn khẳng định, việc xây dựng luật bảo đảm thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng, xây dựng cơ chế, chính sách đột phá thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, năng lượng...
Tăng phân quyền, giao quyền cho đơn vị
Phát biểu tại Họp báo, thay mặt Bộ Công Thương, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn khẳng định, việc xây dựng luật bảo đảm thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng, xây dựng cơ chế, chính sách đột phá thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, năng lượng, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026-2030. Luật cũng kế thừa các quy định của pháp luật hiện hành, bảo đảm nguyên tắc không hồi tố để tránh vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
Luật Dầu khí số 10/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 23/8/2026, có hiệu lực từ 1/3/2027, thay thế Luật Dầu khí số 12/2022/QH15. Luật mới bố cục gồm 12 chương, 62 điều; luật được sửa đổi theo hướng logic và bao quát toàn diện các chủ thể, mô hình, hoạt động dầu khí.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn, điểm mới nổi bật của luật là tăng cường phân quyền cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí, giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), đồng thời phân định rõ vai trò nhà thầu dầu khí với các chức năng đặc thù do Nhà nước giao.
Luật bổ sung chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích khai thác mỏ nhỏ, mỏ cận biên, mỏ ở vùng nước sâu, xa bờ; quy định khung về thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), phát triển công trình năng lượng ngoài khơi và dịch vụ dầu khí công nghệ cao.
Hiện, Bộ Công Thương đang xây dựng nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành luật, bảo đảm có hiệu lực đồng thời từ ngày 1/3/2027. Bộ kỳ vọng, Luật Dầu khí (sửa đổi) sẽ tạo môi trường, điều kiện thuận lợi, tăng cường thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào hoạt động dầu khí, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước, bảo đảm an ninh năng lượng và chủ quyền quốc gia trên biển.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng: nội dung sửa đổi tập trung cụ thể hóa thẩm quyền quản lý kiến trúc phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực kiến trúc.
Gắn bản sắc văn hóa dân tộc với hành nghề kiến trúc
Báo cáo tóm tắt Luật số 19/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026, có hiệu lực từ 1/3/2027, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn thông tin, Luật Kiến trúc (sửa đổi) gồm 3 điều, sửa đổi, bổ sung 15 khoản của Luật Kiến trúc số 40/2019/QH14, trong đó 14 khoản sửa đổi, bổ sung và 1 khoản bãi bỏ một số quy định.
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, nội dung sửa đổi tập trung cụ thể hóa thẩm quyền quản lý kiến trúc phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực kiến trúc.
Luật làm rõ nội hàm "bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc", gắn kiến trúc với bảo tồn, phát huy giá trị di sản và văn hóa vùng miền; bổ sung quy định về thi tuyển ý tưởng, phương án kiến trúc; hoàn thiện cơ chế hành nghề kiến trúc theo chuẩn quốc tế và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, hành nghề kiến trúc.
Trong đó, luật sửa đổi quy chế quản lý kiến trúc và thi tuyển phương án kiến trúc đảm bảo thống nhất với quy định pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn. Bổ sung quy định về thi tuyển, tuyển chọn ý tưởng kiến trúc; làm rõ các công trình không bắt buộc thi tuyển; lồng ghép các yêu cầu phát triển kiến trúc xanh, bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn thông tin thêm, nội dung mới cốt lõi của luật là hoàn thiện cơ chế hành nghề kiến trúc theo chuẩn quốc tế, đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh. Đơn giản hóa thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, hành nghề kiến trúc (Điều 12, Điều 24), thể chế hóa chủ trương của Đảng về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Theo Trung tướng Lê Văn Hướng, việc sửa đổi nhằm thể chế hóa chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với tổ chức lại Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực và xây dựng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã chính quy.
Kiện toàn tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng được Quốc hội thông qua, có hiệu lực thi hành từ 1/9/2026, Trung tướng Lê Văn Hướng, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam cũng đã thông tin rõ hơn một số điểm mới của các luật.
Trong đó, luật gồm 10 điều, sửa đổi các quy định liên quan đến 9 luật hiện hành: Luật Quốc phòng, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Phòng không nhân dân, Luật Lực lượng dự bị động viên, Luật Phòng thủ dân sự và Luật Dân quân tự vệ.
Trung tướng Lê Văn Hướng khẳng định, việc sửa đổi nhằm thể chế hóa chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với tổ chức lại Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực và xây dựng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã chính quy.
Luật quy định cụ thể về chức vụ cán bộ của Chỉ huy trưởng, Chính trị viên các cấp; điều kiện thôi phục vụ, giải ngạch quân nhân chuyên nghiệp dự bị; xử lý hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự. Trong đó, "Luật điều chỉnh thẩm quyền cấp phép nhập khẩu, tạm nhập tái xuất đối với tàu bay không người lái và phương tiện bay khác từ Bộ Công Thương sang Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền tối đa cho địa phương", Trung tướng Lê Văn Hướng nêu.
Để triển khai thi hành, Bộ Quốc phòng sẽ trình Chính phủ ban hành 2 nghị định và ban hành theo thẩm quyền 4 thông tư sửa đổi, bổ sung liên quan.
Quang cảnh tại họp báo.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đưa luật vào cuộc sống
Cùng đợt này, Chủ tịch nước còn công bố Lệnh về các luật: Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước sửa đổi, Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, Luật Hải quan sửa đổi, Luật sửa đổi Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, Luật sửa đổi 4 luật về tần số vô tuyến điện, viễn thông, giao dịch điện tử và chuyển giao công nghệ, Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng sửa đổi, Luật Đầu tư sửa đổi, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, Luật Hòa giải ở cơ sở, Luật Phát triển đô thị và Luật sửa đổi 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Một số luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2027.
Kết luận họp báo, đồng chí Cấn Đình Tài, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước khẳng định, 15 luật vừa được thông qua có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và công tác quản lý nhà nước, thể hiện tinh thần hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số.
Đồng thời đề nghị tập trung 3 nội dung phối hợp trong thời gian tới: các cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục cung cấp thông tin chính thống, kịp thời về nội dung luật; cơ quan báo chí phát huy vai trò cầu nối giữa pháp luật và đời sống, phản ánh chính xác, khách quan, dễ hiểu; các bên duy trì trao đổi thông tin thường xuyên để đưa quy định mới của luật vào cuộc sống một cách thống nhất.
Việc công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 15 luật mới thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi liền với trách nhiệm, triệt để cải cách thủ tục hành chính và đẩy nhanh chuyển đổi số toàn diện. Các quy định mới sẽ góp phần tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn, đồng thời tạo cơ chế đột phá huy động tối đa nguồn lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh trong kỷ nguyên mới.
