Mở rộng “đường vào” nguồn vốn đổi mới công nghệ cho doanh nghiệp

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia ước chi 3,9 tỷ đồng trong 9 tháng năm 2026.

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF), Bộ Khoa học và Công nghệ vừa công khai tình hình thực hiện dự toán thu - chi ngân sách nhà nước 9 tháng đầu năm 2026.

Tối đa 3 tỷ đồng cho mỗi nhiệm vụ ứng dụng AI

Theo báo cáo, dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 của Quỹ là 5.391,9 triệu đồng. Ước thực hiện trong 9 tháng đạt 3.911,5 triệu đồng, tương đương 72,5% dự toán cả năm. Toàn bộ nguồn chi thuộc lĩnh vực sự nghiệp khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong cơ cấu dự toán, kinh phí hỗ trợ chi thường xuyên được bố trí 5.095 triệu đồng. Sau 9 tháng, khoản này ước thực hiện 3.911,5 triệu đồng, đạt 77% kế hoạch. NATIF cũng được bố trí 296,9 triệu đồng cho quỹ tiền thưởng theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP, song báo cáo chưa ghi nhận số giải ngân của khoản kinh phí này.

Song song với thực hiện dự toán ngân sách, NATIF đang triển khai các chương trình đưa nguồn lực hỗ trợ tới doanh nghiệp có nhu cầu đổi mới công nghệ.

Trong tháng 9/2026, Quỹ thông báo tiếp nhận hồ sơ đề nghị tài trợ các nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Mức tài trợ từ ngân sách nhà nước tối đa 3 tỷ đồng cho mỗi nhiệm vụ, thời gian triển khai tối đa 12 tháng.

Các nhiệm vụ được định hướng vào phát triển sản phẩm, dịch vụ, quy trình hoặc mô hình ứng dụng AI có khả năng đưa vào thực tiễn. Đây là cách nguồn lực ngân sách được kết nối trực tiếp hơn với hoạt động đổi mới công nghệ tại doanh nghiệp, hướng tới tạo ra sản phẩm, mô hình có kết quả cụ thể.

Bên cạnh tài trợ nhiệm vụ ứng dụng AI, NATIF đang hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận chính sách hỗ trợ lãi suất vay đợt 2. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy nhu cầu được doanh nghiệp quan tâm khá lớn, trong khi số hồ sơ chính thức gửi tới quỹ vẫn còn hạn chế.

Đơn giản thủ tục nhưng vẫn bảo đảm hậu kiểm

Ông Bùi Quang Minh, Giám đốc NATIF cho biết qua những chương trình đã triển khai, Quỹ nhận thấy khoảng cách đáng kể giữa sự quan tâm ban đầu với số doanh nghiệp thực sự hoàn thiện hồ sơ.

“Khi đưa ra thảo luận, các doanh nghiệp rất hào hứng, nhưng lúc nộp hồ sơ thì lại không nhiều”, ông Bùi Quang Minh chia sẻ khi đề cập chương trình hỗ trợ lãi suất đợt đầu.

Theo lãnh đạo NATIF, một nguyên nhân đến từ tâm lý e ngại trách nhiệm khi tiếp nhận nguồn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Một bộ phận doanh nghiệp cũng chưa nắm rõ quy trình đăng ký, gặp khó trong việc chuẩn bị hồ sơ đáp ứng các yêu cầu của chương trình.

Để nguồn lực hỗ trợ đến gần hơn với doanh nghiệp, NATIF đang thiết kế quy trình nộp hồ sơ trực tuyến, đồng thời tăng cường đối thoại, hướng dẫn trực tiếp.

Cùng với số hóa quy trình, quỹ hướng tới rút ngắn thời gian thẩm định, đơn giản hóa thủ tục để doanh nghiệp thuận lợi hơn khi đăng ký. Mục tiêu là giảm những vướng mắc trong quá trình tiếp cận chính sách, đồng thời giúp các dự án đủ điều kiện sớm được xem xét tài trợ.

Tuy nhiên, việc đơn giản hóa thủ tục vẫn đi kèm yêu cầu kiểm soát chặt hiệu quả sử dụng ngân sách. Theo lãnh đạo NATIF, quỹ tiếp tục chú trọng hậu kiểm, bảo đảm nguồn vốn hỗ trợ được sử dụng đúng mục đích.

“Doanh nghiệp nhận hỗ trợ cũng phải chứng minh hiệu quả thực tế của khoản đầu tư. Cách tiếp cận này hướng tới cân bằng giữa hai yêu cầu là tạo thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực đổi mới công nghệ, đồng thời bảo đảm từng đồng vốn ngân sách tạo ra kết quả và giá trị thực tế”, lãnh đạo NATIF nêu rõ.