Làng bánh đa nem lâu đời nhất Hà Tĩnh đỏ bếp cả ngày

Hơi nước nghi ngút bốc lên từ các lò tráng bánh báo hiệu một ngày làm việc tất bật của làng nghề bánh đa nem (hay còn gọi là bánh ram) - nơi làm nên thứ bánh mỏng dính nhưng giữ vai trò không thể thiếu trong mâm cỗ Tết của người Hà Tĩnh.

Nguyên liệu làm bánh ram Hà Tĩnh tuy giản dị, chỉ gồm gạo, đường và muối, nhưng các công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ.

Buổi tối, gạo được ngâm nước đúng thời gian, vớt ra vắt khô rồi đem xay thành bột. Bột gạo sau đó trộn muối, ủ qua đêm.

Đến sáng hôm sau, người làm bánh pha thêm nước, cho đường vào trộn đều trước khi đưa lên khuôn tráng. Bánh vừa ra khuôn phải nhanh tay trải đều lên những tấm phên tre, mang ra phơi nắng.

Gặp ngày thời tiết thuận lợi, chỉ khoảng 1-2 giờ là bánh se mặt, người làm lại tiếp tục đảo phên để bánh khô đều, không bết dính. Những ngày giáp Tết, tranh thủ từng khoảng nắng, nhiều cơ sở sản xuất từ 2-3 lượt bánh mỗi ngày để kịp giao cho thương lái.

Chính quy trình tưởng chừng giản dị ấy lại tạo nên chất riêng của bánh đa nem Thạch Hưng: Mỏng, dai, dễ cuốn, khi rán lên giòn rụm - thứ độ giòn mà nhiều loại vỏ bánh khác khó có được.

Cùng nhịp sản xuất ấy, cơ sở của chị Thủy (thôn Bình) mỗi ngày đỏ lửa hai mẻ bánh, cho ra lò hơn 40.000 chiếc bánh đa nem. Dịp này, bánh được bán với giá từ 18.000 - 20.000 đồng/tệp. Để bảo đảm tiến độ và nguồn cung, ngoài việc đầu tư máy móc, gia đình chị còn thuê thêm 4 lao động thời vụ, bên cạnh 3 thợ tráng bánh chính làm việc thường xuyên.

Trong số những lao động ấy có bà Nguyễn Thị Hiền (65 tuổi, quê Thạch Lạc, Hà Tĩnh). Gắn bó với công việc phơi và bóc tách bánh, mỗi ngày bà có thu nhập khoảng 250.000 đồng, góp phần ổn định cuộc sống từ chính làng nghề truyền thống.

Theo chị Thủy, nghề làm bánh ở thôn Bình có từ xa xưa, gia đình nối nghiệp cha ông. “Có máy móc hỗ trợ nhưng khâu quyết định chất lượng vẫn là kinh nghiệm và sự tỉ mỉ của người làm bánh. Bánh đạt thì khi rán mới giòn, không vỡ”, chị Thủy cho hay.

Theo chính quyền địa phương, nghề làm bánh đa nem ở phường Thành Sen là nghề truyền thống lâu đời, bền bỉ được lưu giữ và phát triển qua nhiều thế hệ.

Không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc làng nghề, nghề này còn tạo việc làm ổn định cho hơn 200 lao động địa phương.

Hiện toàn phường có trên 120 hộ gắn bó với sản xuất bánh đa nem, mang lại nguồn thu ước hơn 31 tỷ đồng mỗi năm, trở thành sinh kế quan trọng của nhiều gia đình.

Tuy nhiên, thời gian qua đã xuất hiện tình trạng bánh đa nem ngoại tỉnh giả mạo nguồn gốc Hà Tĩnh, tiềm ẩn nguy cơ chiếm dụng tên gọi, gây rủi ro cho việc mở rộng thị trường.

Trước thực tế đó, tháng 12/2023, tỉnh Hà Tĩnh triển khai dự án “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận Bánh đa nem Hà Tĩnh”.

Sau hơn 2 năm, sản phẩm đã chính thức được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu vào đầu năm 2026.

Hiện Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh là chủ sở hữu nhãn hiệu; các cơ sở đủ điều kiện trong vùng địa lý được quyền sử dụng theo quy định.