VN-Index trở lại sau kỳ nghỉ với những biến số nào?

Lịch sử cho thấy, VN-Index thường tăng mạnh trong phiên trước kỳ nghỉ lễ 2/9 và hạ nhiệt phiên sau kỳ nghỉ lễ.

Fed, tỷ giá, giao dịch của khối ngoại là những chỉ báo đáng lưu tâm

Thống kê được chuyên gia kinh tế Phan Lê Thành Long chia sẻ trên kênh Tài chính và kinh doanh cho thấy, trong 10 năm gần đây, diễn biến VN-Index trước và sau kỳ nghỉ Quốc khánh có sự khác biệt khá rõ. Trong 10 phiên giao dịch ngay trước kỳ nghỉ 2/9, có 7 phiên tăng điểm và chỉ 3 phiên giảm nhẹ. Ngược lại, phiên đầu tiên sau kỳ nghỉ chỉ có 3/10 năm tăng, còn lại 7 năm giảm điểm.

Một số năm mức điều chỉnh khá lớn. Năm 2025, VN-Index tăng 35 điểm trong phiên trước kỳ nghỉ nhưng giảm 45 điểm khi trở lại giao dịch. Năm 2024, phiên đầu tiên sau nghỉ lễ giảm 28 điểm; năm 2022 giảm 31 điểm và năm 2018 giảm 21 điểm.

Nhìn rộng hơn, diễn biến giữa tháng 8 và tháng 9 những năm gần đây cũng cho thấy sự tương phản. Giai đoạn 2020-2025, VN-Index đều tăng trong tháng 8, trong đó năm 2020 tăng khoảng 10%, năm 2025 tăng 11,96%. Tháng 8/2026, chỉ số tiếp tục tăng 5,55%.

Trong khi đó, tháng 9 có phần kém thuận lợi hơn khi 3/6 năm từ 2020-2025 giảm điểm. Mức giảm mạnh nhất là 11,59% vào tháng 9/2022, sau khi VN-Index vừa phục hồi 6,15% trong tháng trước đó.

Theo ông Phan Lê Thành Long, cú giảm mạnh năm 2022 diễn ra trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu chịu sức ép từ xung đột Nga - Ukraine, lạm phát Mỹ ở mức cao và Fed liên tục tăng lãi suất. Áp lực bên ngoài sau đó lan sang tỷ giá, lãi suất trong nước, tạo sức ép lớn lên thị trường chứng khoán.

Dữ liệu lịch sử không đồng nghĩa kịch bản cũ sẽ lặp lại. Tuy nhiên, sau khi VN-Index vừa tăng 5,55% trong tháng 8 năm nay, những thống kê trên cho thấy thị trường bước vào tháng 9 với nền giá cao hơn và tâm lý nhà đầu tư có thể trở nên thận trọng hơn.

Một trong những biến số đáng quan tâm nhất là chính sách tiền tệ của Mỹ. Thị trường sẽ tiếp tục đánh giá các tín hiệu từ Fed trước cuộc họp FOMC trong tháng 9, trong bối cảnh cơ quan này phải cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, việc làm.

Diễn biến lãi suất Mỹ cũng có quan hệ chặt chẽ với sức mạnh của đồng USD và dòng vốn quốc tế. Với Việt Nam, nếu USD tăng giá, áp lực lên tỷ giá USD/VND có thể gia tăng, qua đó ảnh hưởng đến dư địa chính sách tiền tệ trong nước và quyết định phân bổ vốn của nhà đầu tư nước ngoài.

Vì vậy, cùng với Fed, tỷ giá và giao dịch của khối ngoại sẽ là những chỉ báo cần theo dõi khi thị trường trở lại sau kỳ nghỉ.

Dòng tiền FTSE chờ ngày 21/9

Khác với nhiều tháng 9 trước, thị trường chứng khoán Việt Nam năm nay có thêm một động lực đáng chú ý từ lộ trình nâng hạng của FTSE Russell.

Sau khi công bố danh sách 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series (GEIS), thị trường đang tiến gần hơn tới thời điểm triển khai nâng hạng. Theo lộ trình, ngày 21/9 là thời điểm Việt Nam chính thức bước vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell.

Việc triển khai sẽ được thực hiện theo nhiều giai đoạn thay vì dòng vốn đổ vào cùng lúc. Đợt đầu tiên trong tháng 9 tương ứng 10% tỷ trọng; các giai đoạn tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 3, tháng 6 và tháng 9/2027.

Theo ước tính của ACBS, 17 quỹ thụ động lớn mô phỏng các chỉ số liên quan FTSE GEIS đang quản lý tổng tài sản khoảng 1.150 tỷ USD. Riêng kỳ tháng 9/2026, lượng vốn dự kiến phân bổ vào Việt Nam khoảng 215,5 triệu USD, tương đương khoảng 5.588 tỷ đồng.

Dòng tiền này trước hết được kỳ vọng tập trung vào 27 cổ phiếu đã được FTSE Russell công bố. Tuy nhiên, tác động đối với từng mã sẽ khác nhau, phụ thuộc vào tỷ trọng được phân bổ, quy mô vốn hóa, free-float và thanh khoản giao dịch thông thường.

Bởi vậy, mốc 21/9 không chỉ đáng quan tâm ở lượng tiền ETF có thể giải ngân mà còn là phép thử đối với sức hấp thụ của thị trường sau một giai đoạn tăng giá.

Bên cạnh dòng vốn liên quan FTSE, giao dịch của khối ngoại trên toàn thị trường cũng cần được theo dõi. Việc dòng vốn nước ngoài cải thiện bền vững hay chỉ tập trung vào các giao dịch cơ cấu chỉ số sẽ tạo ra những tác động khác nhau đối với xu hướng VN-Index.