Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3: Những phụ nữ bền bỉ với hành trình khoa học

*Lan tỏa tri thức từ những công việc thầm lặng

Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Hạnh, Phó Trưởng phòng In, Phát hành, Viện Thông tin Khoa học xã hội (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), nhiều năm làm công việc đưa các ấn phẩm khoa học đến với bạn đọc. Chị cho biết cơ duyên đến với công tác phát hành xuất phát từ mong muốn chuyển hóa tri thức hàn lâm thành những sản phẩm thông tin hữu ích và dễ tiếp cận hơn.

Xuất phát điểm là một nghiên cứu viên ngành Ngôn ngữ học, chị luôn trăn trở làm thế nào để các kết quả nghiên cứu của nhà khoa học không chỉ dừng lại trong các báo cáo chuyên môn mà có thể được phổ biến rộng rãi hơn. Theo chị, từ nghiên cứu viên chuyển sang phụ trách phát hành cũng là bước chuyển từ “người tạo ra tri thức” sang “người lan tỏa tri thức”.

Công việc đòi hỏi tư duy hệ thống, sự chính xác và khả năng tổ chức thông tin hợp lý: vừa bảo đảm chuẩn xác về chuyên môn, vừa giúp nội dung trở nên dễ tiếp cận hơn với người dùng tin, đặc biệt trong bối cảnh xuất bản điện tử và các nền tảng số ngày càng phát triển.

Nói về điều khiến mình gắn bó với công việc, Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Hạnh cho rằng môi trường làm việc tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là nơi đề cao sự tỉ mỉ và chuẩn mực khoa học. Trong quá trình công tác, chị được rèn luyện thói quen làm việc chỉn chu, coi trọng việc kiểm tra dữ liệu và trách nhiệm với từng trang tài liệu.

Một kỷ niệm đáng nhớ với chị là đợt cao điểm thực hiện nội dung cho chương trình Triển lãm thành tựu Khoa học xã hội Việt Nam chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh (2/9/1945 – 2/9/2025). Nhiệm vụ này đòi hỏi phải hệ thống hóa và xử lý khối lượng lớn tư liệu trong thời gian ngắn. Với vai trò thành viên chính, trưởng tiểu ban nội dung và thư ký chương trình, chị cùng đồng nghiệp xây dựng 22 video trình chiếu giới thiệu các lĩnh vực khoa học xã hội nổi bật.

Có thời điểm cao điểm, nhóm thực hiện phải làm việc liên tục để rà soát số liệu, đối chiếu mốc thời gian nhằm bảo đảm độ chính xác của thông tin. Theo chị, đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là cơ hội để những người làm công tác thông tin khoa học góp phần giới thiệu những thành tựu nghiên cứu của Viện Hàn lâm đến với công chúng.

Trong công việc thường ngày, tập thể Phòng In, Phát hành cũng chủ động đổi mới phương thức làm việc, xây dựng gần 100 chuyên đề thông tin dưới dạng tệp điện tử nhằm đáp ứng nhu cầu tra cứu và sử dụng thông tin ngày càng đa dạng. Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Hạnh nhiều năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở và được trao Bằng khen của Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam năm 2025.

Theo chị, nhiều người thường nghĩ công tác in ấn và phát hành là công việc “khô khan”, nhưng với những người làm nghề, đó lại là công việc đòi hỏi sự kiên trì và cẩn trọng. Một sai sót nhỏ về số liệu hay một chi tiết nhầm lẫn trong trích dẫn cũng có thể ảnh hưởng đến giá trị của ấn phẩm khoa học. Vì vậy, việc rà soát, đối chiếu và thống nhất chuẩn trình bày luôn được đặt lên hàng đầu.

Nhận xét về đồng nghiệp, Thạc sĩ Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Phó Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội cho biết Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Hạnh là người năng động, chủ động tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ; luôn nỗ lực hoàn thành công việc đúng tiến độ và đúng quy định. Trong tập thể, chị được đánh giá là người sống chan hòa, sẵn sàng hỗ trợ đồng nghiệp và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

*Kiên trì với con đường nghiên cứu lịch sử

Cũng lựa chọn con đường khoa học xã hội, Tiến sĩ Trương Thị Phương, nghiên cứu viên Viện Sử học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), dành nhiều năm theo đuổi công việc nghiên cứu lịch sử với mong muốn góp phần làm sáng rõ những vấn đề của quá khứ và giúp công chúng hiểu đúng hơn về hành trình phát triển của đất nước.

Theo chị, nghiên cứu lịch sử không chỉ là việc thu thập và phân tích tư liệu mà còn là quá trình lý giải các sự kiện trong bối cảnh cụ thể của từng giai đoạn. Từ góc nhìn của người nghiên cứu sử học, chị cho rằng thực tiễn lịch sử hơn chín thập kỷ qua cho thấy vai trò quan trọng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc định hướng con đường phát triển của đất nước.

Theo Tiến sĩ Trương Thị Phương, sự ra đời của Đảng năm 1930 đã chấm dứt tình trạng bế tắc về đường lối của phong trào yêu nước, đồng thời mở ra con đường đấu tranh giành độc lập dân tộc gắn với mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trong các giai đoạn lịch sử tiếp theo, từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945, các cuộc kháng chiến bảo vệ độc lập dân tộc cho đến công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, vai trò lãnh đạo của Đảng tiếp tục được khẳng định.

Trong quá trình nghiên cứu, Tiến sĩ Trương Thị Phương đặc biệt chú trọng việc tiếp cận tư liệu một cách khách quan và khoa học. Theo chị, nghiên cứu lịch sử không chỉ nhằm tái hiện các sự kiện đã diễn ra mà còn giúp rút ra những bài học có giá trị cho hiện tại và tương lai.

Chia sẻ về ý nghĩa của việc nghiên cứu lịch sử Đảng trong giai đoạn hiện nay, chị cho rằng nhận thức đúng lịch sử không chỉ góp phần củng cố niềm tin vào con đường phát triển của đất nước mà còn giúp bồi đắp bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội cho thế hệ trẻ.

Theo chị, trong bối cảnh thông tin trên không gian mạng ngày càng đa dạng, các nhà nghiên cứu trẻ cũng cần chủ động tham gia phổ biến tri thức lịch sử bằng nhiều hình thức đa dạng, từ các bài viết khoa học đến các hoạt động trao đổi học thuật trên nền tảng số. Việc chuyển hóa tri thức hàn lâm thành nội dung dễ tiếp cận sẽ giúp lịch sử đến gần hơn với công chúng.

Với Tiến sĩ Trương Thị Phương, công việc nghiên cứu lịch sử đòi hỏi sự kiên trì, cẩn trọng và trách nhiệm cao đối với từng tư liệu. Mỗi công trình khoa học là kết quả của quá trình lao động nghiêm túc nhằm bổ sung thêm những mảnh ghép cho bức tranh lịch sử của dân tộc./.

Lý Thanh Hương