Trẻ em chiếm một nửa số thành viên băng đảng ở Haiti

Khi một lực lượng an ninh đa quốc gia được triển khai tại Haiti, giới chức cảnh báo họ có thể phải đối mặt với hàng trăm trẻ em tham gia các nhóm vũ trang, đặc biệt tại thủ đô Port-au-Prince.

Theo ước tính của các chuyên gia, trẻ em hiện chiếm khoảng 50% thành viên các băng đảng. Báo cáo mới nhất của Liên hợp quốc cho biết riêng năm 2024 có ít nhất 302 trẻ em bị các băng nhóm tuyển mộ và sử dụng, chủ yếu trong các hoạt động chiến đấu.

Dấu hiệu của xu hướng này xuất hiện công khai trên mạng xã hội. Trong một vụ tấn công tại vùng Artibonite gần đây, video lan truyền cho thấy một cậu bé cầm súng trường tạo dáng trước máy quay, trong khi phía sau là tiếng súng nổ liên tục.

Song song đó, lực lượng an ninh mới - được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc phê duyệt - đã bắt đầu được triển khai, với kế hoạch huy động khoảng 5.500 binh sĩ và cảnh sát phối hợp cùng lực lượng Haiti để trấn áp băng đảng.

Tuy vậy, các tổ chức nhân đạo lo ngại chiến dịch này có thể khiến trẻ em bị đẩy ra tuyến đầu. Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Haiti, bà Geeta Narayan, bày tỏ hy vọng nhiều trẻ em sẽ được giải thoát khỏi các băng nhóm, đồng thời kêu gọi hạn chế tối đa nguy cơ các em trở thành nạn nhân.

Tình trạng trẻ em gia nhập băng đảng gia tăng trong bối cảnh Haiti rơi vào khủng hoảng kéo dài. Các nhóm vũ trang kiểm soát nhiều khu vực, thực hiện tống tiền, bắt cóc và bạo lực, khiến đời sống người dân ngày càng bấp bênh. Theo UNICEF, số trẻ em tham gia băng đảng đã tăng 200% vào năm 2025.

Các băng nhóm sử dụng mạng xã hội để thu hút tân binh, đăng tải hình ảnh tiền bạc, vũ khí và lối sống xa hoa. Một số nhóm còn cung cấp thức ăn, chỗ ở cho trẻ em vô gia cư để đổi lấy việc gia nhập. Các em có thể nhận từ 100 đến 300 USD cho các nhiệm vụ như canh giữ con tin hoặc theo dõi hoạt động của cảnh sát, và tới 700 USD cho các hoạt động nguy hiểm hơn như bắt cóc hoặc tham gia đấu súng.

Không phải tất cả đều tự nguyện. Một số trẻ em bị ép buộc, bị bắt cóc hoặc bị gia đình giao nộp trong tuyệt vọng. Những em khác bị lôi kéo vào các mối quan hệ bóc lột.

Liên hợp quốc ghi nhận từ năm 2022 đã có ít nhất vài chục trẻ em trong băng đảng bị lực lượng an ninh hoặc các nhóm tự phát hành quyết mà không qua xét xử.

Các tổ chức quốc tế kêu gọi áp dụng quy trình “bàn giao” đối với trẻ em, theo đó các em phải được chuyển đến cơ quan bảo vệ trẻ em thay vì bị xử lý như tội phạm trưởng thành.

Đối với những trẻ em rời bỏ băng đảng, UNICEF đang triển khai chương trình tái hòa nhập xã hội. Tuy nhiên, quá trình này gặp nhiều khó khăn do tổn thương tâm lý nặng nề và sự kỳ thị từ cộng đồng.

Giới chuyên gia nhận định, nếu không giải quyết đồng thời vấn đề an ninh và nhu cầu cơ bản như lương thực, chỗ ở, nguy cơ trẻ em tiếp tục bị cuốn vào vòng xoáy bạo lực tại Haiti sẽ còn kéo dài.