Quy định rõ cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo lường bị sai lệch

Quy định rõ cơ chế bảo vệ người tiêu dùng

Tiếp tục Phiên họp thứ 5, sáng 27/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trình bày tờ trình dự thảo Luật, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, dự thảo Luật gồm 6 Điều. Các nội dung cơ bản được sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Luật bao gồm:

Một là, đối với Luật Thương mại: có 2 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 3 nhóm nội dung lược bỏ; bãi bỏ 4 thủ tục hành chính và 3 điều kiện kinh doanh; 2 nội dung phân cấp, phân quyền.

Hai là, đối với Luật Cạnh tranh: sửa đổi, hoàn thiện 5 nhóm nội dung; bổ sung 6 nhóm nội dung; 2 nội dung lược bỏ; đơn giản hóa 2 thủ tục hành chính.

Ba là, đối với Luật Quản lý ngoại thương: sửa đổi, hoàn thiện 6 nội dung; 1 nội dung bổ sung, hoàn thiện; bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 9 thủ tục; 5 nội dung được phân quyền, phân cấp.

Bốn là, đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: hoàn thiện, sửa đổi 1 nội dung; lược bỏ 1 nội dung; 4 nội dung phân quyền, phân cấp.

"Nội dung của dự thảo Luật đều đảm bảo yêu cầu về quốc phòng, an ninh; đã đánh giá về nguồn nhân lực bảo đảm việc thi hành Luật cũng như đảm bảo việc thực hiện các nội dung phân quyền, thực hiện cơ chế hậu kiểm", Thứ trưởng Bộ Công Thương báo cáo.

Tại Phiên họp, cho ý kiến để hoàn thiện dự án Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sửa đổi, bổ sung, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị trong quá trình sửa đổi Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần có sự liên thông với các dự án Luật khác và nghiên cứu thêm các nội dung của Luật Đo lường đang được soạn thảo, đặc biệt là cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch.

Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải dẫn chứng, hiện nay có những hiện tượng gian lận tại các cây xăng, gian lận trong đo lường công tơ điện, nước, ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của người dân. Bên cạnh đó, những hiện tượng gian lận trong máy quan trắc, đo nồng độ ô nhiễm môi trường... cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, quyền lợi của người dân.

Đáng lưu ý, việc nồng độ chất cấm trong thuốc bảo vệ thực vật còn tồn lưu trong thức ăn, thực phẩm, cũng như một số chất độc, độc tố khác, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và quyền lợi của người tiêu dùng. “Những nội dung này cần được bổ sung cụ thể hơn trong luật”, Chủ nhiệm Nguyễn Thanh Hải đề nghị.

Cũng theo Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải, trong môi trường hiện nay, các hành vi gian lận ngày càng tinh vi. Máy móc, thiết bị và việc sửa đổi số liệu có thể được thực hiện từ xa, trên môi trường số, thông qua các phần mềm, thậm chí không nhất thiết phải thực hiện ở trong nước.

Vì vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch hiện chưa được quy định rõ, đặc biệt là việc hoàn trả, bồi thường cho người dân và các đối tượng bị thiệt hại trong những lĩnh vực thiết yếu như điện, nước, xăng dầu, viễn thông.

“Trong lần sửa đổi này, đây là mong mỏi của cử tri”, bà Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh, đồng thời đề nghị nghiên cứu, bổ sung quy định cụ thể, rõ ràng hơn hoặc có các văn bản hướng dẫn dưới luật đi kèm để các đại biểu Quốc hội có cơ sở nghiên cứu.

Đánh giá kỹ việc phân cấp nhiệm vụ bảo vệ người tiêu dùng cho địa phương

Cũng liên quan đến dự án Luật này, báo cáo thẩm tra dự án Luật của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội do đồng chí Phan Văn Mãi trình bày cũng đã đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và giao dịch điện tử; tăng cường nguyên tắc minh bạch và làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh khi sử dụng thuật toán, giao diện hoặc phương thức tương tác có khả năng làm sai lệch lựa chọn của người tiêu dùng.

Về hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung, Thường trực Ủy ban đề nghị tại Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết hơn và có tính định lượng đối với các tiêu chí định tính như “số lượng lớn người tiêu dùng”, “mua, sử dụng thường xuyên, liên tục”, “tác động trực tiếp, lâu dài”, bảo đảm rõ ràng, khả thi.

Đồng thời, Thường trực Ủy ban cũng đề nghị làm rõ mối quan hệ về quy định tại dự thảo Luật về đăng ký hợp đồng theo mẫu “căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội và nhu cầu bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong từng thời kỳ” với quy định về hợp đồng mẫu trong một số lĩnh vực không phụ thuộc vào Danh mục mà đã được quy định ngay tại Luật như Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Viễn thông.

Về việc phân cấp nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cho chính quyền địa phương, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị đánh giá kỹ lưỡng các điều kiện bảo đảm thực hiện, nhất là năng lực, nhân sự ở cấp xã; phân định rõ thẩm quyền giữa trung ương và địa phương, bảo đảm cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý các vụ việc có phạm vi liên tỉnh, liên ngành hoặc quy mô lớn.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã cắt giảm, điều chỉnh các quy định tại các Điều 234, 250, 257, 258, 259, 267 của Luật Thương mại; Điều 39 Luật Quản lý ngoại thương.

Cùng với đó, cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính. Trong đó, bãi bỏ 6 thủ tục hành chính (4 thủ tục trong thương thương mại, 2 thủ tục trong quản lý ngoại thương).

Ngoài ra, đơn giản hóa 11 thủ tục hành chính (trong đó, đơn giản 9 nhóm thủ tục hành chính quy định tại Luật Quản lý ngoại thương; 2 nhóm thủ tục hành chính quy định tại Luật Cạnh tranh).