Nhật Bản phát hiện đất hiếm trong bùn đáy biển sâu, chuẩn bị thử nghiệm khai thác

Theo Chính phủ Nhật Bản, phân tích khoảng 50 tấn bùn đáy biển thu hồi trong sứ mệnh khoan kéo dài một tháng hồi tháng 2 cho thấy các nguyên tố đất hiếm trung bình và nặng chiếm khoảng 54% tổng hàm lượng đất hiếm trong mẫu vật. Nhật Bản chưa công bố quy mô trữ lượng do phạm vi và thời gian lấy mẫu còn hạn chế.

Các mẫu bùn được tàu khoan khoa học Chikyu thu thập tại vùng biển gần đảo Minamitori, cách Tokyo khoảng 1.900-2.000 km về phía đông nam. Đây là lần đầu tiên trên thế giới một tàu khoan có thể liên tục bơm bùn chứa đất hiếm từ độ sâu khoảng 6 km dưới đáy đại dương.

Phân tích cho thấy mẫu bùn chứa nhiều nguyên tố đất hiếm có giá trị, gồm yttrium, gadolinium và dysprosium.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết yttrium là một trong những nguyên tố đất hiếm đặc biệt khan hiếm trên thế giới. Khoáng sản này được sử dụng trong lớp phủ thiết bị sản xuất chất bán dẫn, chất xúc tác xử lý khí thải chứa oxit nitơ, đồng thời có vai trò quan trọng trong ngành bán dẫn, ô tô, hàng không vũ trụ và năng lượng.

Trong khi đó, gadolinium được sử dụng trong máy chụp cộng hưởng từ (MRI) và nhiều ứng dụng công nghệ cao khác, còn dysprosium là thành phần quan trọng để sản xuất nam châm hiệu suất cao cho xe điện.

"Dựa trên thành tựu này, chúng tôi dự định tiến hành thử nghiệm khai thác quy mô lớn vào tháng 2 năm sau", bà Takaichi viết trên mạng xã hội X.

Theo kế hoạch, cuộc thử nghiệm sẽ kéo dài một tháng với mục tiêu nạo vét khoảng 350 tấn bùn mỗi ngày. Bùn sẽ được tách nước tại đảo Minamitori trước khi chuyển về đất liền để thử nghiệm các công nghệ tách chiết, tinh chế và luyện kim.

Ông Kazushige Kikuchi, quản lý dự án tại Cơ quan Khoa học và Công nghệ Biển - Trái đất Nhật Bản (JAMSTEC), cho biết cuộc thử nghiệm nhằm đánh giá khả năng sản xuất đất hiếm trong nước. Báo cáo toàn diện về triển vọng thương mại hóa dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 3/2028.

Bà Takaichi cũng khẳng định Nhật Bản sẽ tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng với sự phối hợp giữa chính phủ và khu vực tư nhân nhằm tránh phụ thuộc quá mức vào bất kỳ quốc gia nào.

Nhật Bản cũng từng cho biết sẽ thúc đẩy hợp tác với Mỹ trong lĩnh vực khai thác khoáng sản quanh đảo Minamitori nhằm xây dựng chuỗi cung ứng ổn định cho các ngành bán dẫn, quốc phòng và năng lượng sạch.

Các nghiên cứu trước đây cho thấy khu vực đáy biển quanh đảo Minamitori có thể chứa hàng triệu tấn đất hiếm, đủ đáp ứng nhu cầu đối với một số nguyên tố trong nhiều thế kỷ. Tuy nhiên, các tổ chức môi trường cảnh báo hoạt động khai thác dưới đáy biển có thể gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái biển sâu, lĩnh vực vẫn còn rất ít được nghiên cứu.