Mỹ sẽ làm gì với Iran?

Mỹ luôn sẵn sàng

Một nguồn tin ngoại giao ở Iran xác nhận với hãng tin RIA Novosti rằng tình trạng bất ổn quy mô lớn hiện nay tại Iran là "chưa từng có tiền lệ".

Các chi nhánh ngân hàng, cửa hàng và nhà cửa bị đốt cháy. Khoảng 50 xe cứu hỏa, 200 xe cứu thương và 53 nhà thờ Hồi giáo (25 ở Tehran) đã bị phá hủy.

Theo hãng tin Tasnim, ít nhất 3.000 kẻ gây ra các vụ thảm sát từ các nhóm khủng bố đã bị bắt giữ.

Bộ trưởng Quốc phòng Iran Aziz Nasirzadeh tuyên bố họ được trả 3.500 đô la cho hành vi phạm tội giết người và 1.500 đô la cho tội đốt phá. Tehran sẵn sàng đưa ra bằng chứng về sự can thiệp của Mỹ và Israel.

Nhưng các cuộc biểu tình đã lắng xuống, và không có kế hoạch hành quyết bất cứ ai. Như Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã nói, "hoàn toàn không có kế hoạch treo cổ bất cứ ai".

Tổng thống Mỹ Donald Trump, người gần đây kêu gọi phe nổi dậy chiếm giữ các tòa nhà chính phủ và chờ đợi viện trợ từ Mỹ, thừa nhận rằng chính phủ Iran không giết người nhưng các cuộc không kích vẫn có thể xảy ra. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là gì cả.

Ví dụ, tờ New York Times nhắc lại rằng vào tháng 6 năm 2025, ngay trước cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran, ông Trump tuyên bố ông sẽ đưa ra quyết định về vấn đề này "trong vòng hai tuần".

Hãng tin này chắc rằng vấn đề duy nhất là các cố vấn của tổng thống không thể đảm bảo việc lật đổ nhanh chóng nhà lãnh đạo tối cao Ali Khamenei

Mặt khác, báo Mỹ lưu ý rằng ông Trump có những nghi ngờ về phe đối lập Iran. Cụ thể, ông cho rằng Thái tử Reza Pahlavi là "một người dễ mến", nhưng việc người lưu vong chính trị này sẽ hành xử như thế nào một khi lên nắm quyền, và liệu ông ta có được chấp nhận làm người đứng đầu nhà nước hay không, điều đó vẫn còn chưa rõ.

Tuy nhiên, theo Fox News, lực lượng quân sự Mỹ đang tập trung vào Trung Đông để đảm bảo ông Trump có thể tấn công bất cứ lúc nào. Bên cạnh tàu sân bay, thêm nhiều lực lượng bộ binh và không quân cũng đang được điều đến khu vực này.

Thổi bùng sự hoang tưởng

Đại diện thường trực của Nga tại Liên hợp quốc, Vasily Nebenzya, lưu ý tại một cuộc họp của Hội đồng Bảo an rằng Mỹ đã leo thang căng thẳng và thổi bùng sự hoang tưởng xung quanh Iran kể từ cuối tháng 12 năm 2025.

"Cuộc họp hôm nay, do các đồng nghiệp Mỹ triệu tập, chẳng qua chỉ là một nỗ lực khác nhằm biện minh cho hành động gây hấn và can thiệp trắng trợn vào công việc nội bộ của một quốc gia có chủ quyền, và nếu chính quyền Iran - như Washington nói - không 'tỉnh ngộ', thì sẽ giải quyết vấn đề Iran theo cách ưa thích của họ: bằng cách phát động các cuộc tấn công để lật đổ 'chế độ không mong muốn'", ông nhấn mạnh.

Đồng thời, ông nói rằng các cuộc biểu tình ở Iran đã vượt ra ngoài phạm vi các cuộc biểu tình ôn hòa và không thể "che đậy dưới chiêu bài tự do ngôn luận hay bảo vệ nhân quyền".

"Những gì đang xảy ra ở Iran là một ví dụ khác về việc sử dụng các phương pháp cách mạng màu đã được kiểm chứng, trong đó những kẻ khiêu khích vũ trang được huấn luyện đặc biệt biến các cuộc biểu tình ôn hòa thành các cuộc bạo loạn vô nghĩa, các cuộc tàn sát, phá hoại tài sản công cộng và các vụ giết người dã man đối với các sĩ quan thực thi pháp luật, nhân viên an ninh nhà nước và những người biểu tình ôn hòa, bao gồm cả trẻ em.

Như chúng ta đã thấy nhiều lần ở một số quốc gia, tất cả những hành động này đều được thực hiện theo chỉ đạo hoặc với sự hỗ trợ của các thế lực bên ngoài quan tâm đến cái gọi là thay đổi chế độ", nhà ngoại giao Nga tuyên bố.

Người đồng cấp Trung Quốc của ông, Tôn Liễu, cảnh báo về một làn sương mù chiến tranh đang bao trùm Trung Đông và lên án những nỗ lực đánh đồng luật pháp quốc tế với "luật rừng".

"Việc sử dụng vũ lực không giải quyết được vấn đề mà chỉ làm phức tạp thêm chúng. Bất kỳ sự can thiệp quân sự nào cũng chỉ đẩy khu vực này đến bờ vực thẳm. Chúng tôi kêu gọi Mỹ từ bỏ ý tưởng sử dụng vũ lực.

Trung Đông vẫn là khu vực bất ổn nhất trong hệ thống an ninh toàn cầu. Chúng tôi kêu gọi cộng đồng quốc tế hãy đứng về phía lẽ phải của lịch sử - về phía công lý và sự công bằng", nhà ngoại giao Trung Quốc nói.

Ngược lại, các nhà bất đồng chính kiến ​​Iran, được người Mỹ mời tham dự cuộc họp, đã cáo buộc Tehran gây ra các vụ thảm sát. Họ tuyên bố rằng chính quyền đang "đàn áp" những người biểu tình không vũ trang bằng đạn và yêu cầu cộng đồng quốc tế phải có "hành động thực chất và cụ thể".

Làn sóng thứ chín

Các chuyên gia về Trung Đông tin rằng phương Tây đang cố gắng thao túng tâm lý biểu tình ở Iran. Alexander Maryasov, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Nga tại nước này từ năm 2001 đến 2005, giải thích tại một cuộc thảo luận bàn tròn trên hãng thông tấn RIA Novosti:

"Làn sóng biểu tình hiện tại đã là lần thứ ba. Lần đầu tiên xuất hiện vào năm 2009, khi nhiều người Iran cho rằng chính quyền đã gian lận trong cuộc bầu cử tổng thống. Làn sóng thứ hai là phong trào "Phụ nữ, Cuộc sống, Tự do", khi người dân đấu tranh cho sự giải phóng phụ nữ khỏi khăn trùm đầu. Và các cuộc biểu tình hiện tại là lớn nhất, bao trùm hầu hết các tỉnh thành.

Nguyên nhân trực tiếp là sự mất giá mạnh của đồng rial Iran. Một đô la hiện trị giá 1,4 triệu rial. Sự mất giá của đồng rial càng trầm trọng hơn do lạm phát và thất nghiệp gia tăng, cùng với sự phân tầng xã hội ngày càng tăng. Nhiều người Iran không thể sống một cuộc sống bình thường với mức thu nhập họ nhận được".

Những kẻ bạo loạn đã được dẹp yên một phần nhờ vào các biện pháp cứng rắn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Tuy nhiên, nếu chính quyền không giải quyết được các vấn đề kinh tế - xã hội, đất nước sẽ lại rơi vào tình trạng bất ổn, nhà ngoại giao kết luận.

Vladimir Sazhin, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông và Cận Đông thuộc Viện Nghiên cứu Phương Đông của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cũng đồng ý với quan điểm này.

"Những gì đang xảy ra có thể so sánh với một đám cháy đầm lầy than bùn. Lính cứu hỏa đang dập tắt ngọn lửa trên bề mặt, nhưng dưới lòng đất, các yếu tố tự nhiên vẫn tiếp tục hoành hành – và chỉ cần một cơn gió nhẹ hay một tia sáng cũng đủ để khiến nó bùng phát trở lại.

Năm 2017, người dân không hài lòng với việc giá trứng tăng cao, và năm 2019 là với giá xăng. Ban đầu, họ ủng hộ những thay đổi cục bộ đối với chế độ hiện hành, nhưng giờ đây chúng ta đang chứng kiến ​​những khẩu hiệu mang tính cách mạng.

Nói cách khác, qua nhiều năm, các cuộc biểu tình đã ngày càng gia tăng và trở nên cực đoan hơn dưới tác động của tình hình kinh tế ngày càng xấu đi", nhà khoa học chính trị nhận định.

Nhưng dù ngay cả khi Mỹ tấn công cũng sẽ không dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền, càng không phải là sự tan rã của đất nước, các chuyên gia tin tưởng. Tuy nhiên, những cải cách sâu rộng về kinh tế, chính trị và xã hội là cần thiết vào lúc này.