Linh hoạt, sáng tạo xây dựng chính quyền phục vụ Nhân dân

Dấu mốc đặc biệt

Trước những yêu cầu cấp bách của giai đoạn phát triển mới, nước ta đã thực hiện cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, với dấu ấn lịch sử là việc kết thúc hoạt động của cấp huyện và lần đầu tiên vận hành mô hình chính quyền 2 cấp trên phạm vi toàn quốc.

Hòa vào dòng chảy chuyển mình mạnh mẽ đó, Thủ đô Hà Nội chính thức đưa vào hoạt động 126 đơn vị hành chính cấp xã, phường mới sau khi sắp xếp, tổ chức lại theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ TP Hà Nội lần thứ XVIII nêu rõ, TP đã thực hiện khoa học, nghiêm túc việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã theo các nghị quyết, kết luận của Trung ương; giảm từ 526 xuống còn 126 xã, phường với sự đồng thuận cao của người dân; tạo điều kiện thuận lợi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đạt nhiều kết quả tích cực, có chuyển biến rõ nét trong tổ chức bộ máy, phương thức quản lý và phục vụ Nhân dân, không gian phát triển mới được mở rộng, kinh tế - xã hội tiếp tục phát triển.

Qua thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại TP Hà Nội có thể thấy rõ sự hình thành của một tư duy hành động mới, lấy mục tiêu cốt lõi là xây dựng chính quyền gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn. Trong bối cảnh đó, khối lượng công việc đặt lên vai chính quyền địa phương gia tăng đáng kể khi phần lớn nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện được chuyển giao về cấp xã. Điều này buộc đội ngũ cán bộ cơ sở phải nhanh chóng thích ứng với không gian làm việc và yêu cầu quản lý mới, qua đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới tư duy và phương pháp công tác theo hướng chuyên nghiệp hơn, linh hoạt hơn và hiệu quả hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu, kỳ vọng chính đáng của Nhân dân.

Để mô hình vận hành hiệu quả, TP nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở - nơi “cầm tay chỉ việc”, giải quyết trực tiếp các nhu cầu dân sinh của người dân. Cán bộ xã, phường không còn đơn thuần là người “truyền đạt chủ trương” mà phải là những người có tư duy đổi mới, thành thạo nghiệp vụ, gần dân, hiểu dân và hành động vì dân. Các nội dung công việc phải được thực hiện một cách quyết liệt, minh bạch, rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ trách nhiệm.

Với quyết tâm chính trị cao và tinh thần “Hà Nội đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”, TP đã hoàn thành việc thành lập, kiện toàn tổ chức bộ máy ở 126 xã, phường mới và tổ chức thành công đại hội nhiệm kỳ 2025 - 2030. Hơn 5.200 cán bộ, công chức, viên chức được điều động; gần 9.700 biên chế được sắp xếp lại, đảm bảo sự thông suốt của bộ máy và không để gián đoạn công việc.

12 chi nhánh của Trung tâm Phục vụ hành chính công TP Hà Nội đã được kiện toàn thống nhất theo mô hình “Tập trung - xuyên suốt - hiện đại” cùng 5 mô hình cung cấp dịch vụ công kiểu mới từng bước hiện thực hóa mục tiêu “dịch vụ công tại nhà”.

Năm 2025, số lượng hồ sơ được tiếp nhận tăng 1,5 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Đến tháng 12/2025, đã có 2.149 thủ tục hành chính (TTHC) được Trung tâm cấu hình, tổ chức cung cấp dịch vụ công trực tuyến; 94% TTHC được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới, 99% hồ sơ nộp qua trực tuyến; tỷ lệ số hóa hồ sơ đầu vào và thanh toán trực tuyến là 100%; 90% kết quả được cung cấp bằng bản điện tử.

TP đã xây dựng hệ sinh thái số phục vụ người dân, doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ, dẫn dắt xu hướng. Nền tảng số iHanoi vượt mức 6 triệu người dùng với 300.000 lượt truy cập mỗi ngày được xác thực đăng nhập qua VNeID. Đồng thời, tiếp nhận 130.816 phản ánh, kiến nghị, trở thành kênh chính thống để chính quyền lắng nghe Nhân dân. iHanoi được đánh giá là nền tảng công dân số thành công hàng đầu cả nước, định hướng phát triển thành siêu ứng dụng vào năm 2026. AI dịch vụ công ghi nhận 400.000 lượt hỏi đáp, 70.000 phút gọi, hỗ trợ 24/7.

Biến quyết tâm thành hoạt động thực tiễn

Cùng với cả nước, chính quyền địa phương 2 cấp ở Thủ đô đã có chuyển biến lớn, với tư duy “cùng tổ chức thực hiện”, “đã nói là phải làm, đã hứa là phải thực hiện” với việc xây dựng đội ngũ cán bộ thể hiện bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm vì lợi ích chung, có tinh thần “7 dám” là: Dám nghĩ; dám nói; dám làm; dám chịu trách nhiệm; dám đổi mới sáng tạo; dám đương đầu với khó khăn, thử thách; dám hành động vì lợi ích chung.

Theo Bí thư Đảng ủy phường Bạch Mai Trần Quyết Thắng, nhờ nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy cùng quyết tâm cao và những giải pháp hiệu quả, chính quyền phường đã bước đầu đáp ứng mục tiêu tinh gọn.

Năm 2025, phường đã hoàn thành 13/13 chỉ tiêu kinh tế - xã hội, thu ngân sách vượt chỉ tiêu (đạt 114,7%), giải ngân vốn đầu tư công dự kiến hoàn thành 100%; đời sống Nhân dân được bảo đảm. Đó là minh chứng cho hiệu quả điều hành kinh tế - xã hội của phường.

Mục tiêu “gần dân, phục vụ dân” cũng đạt kết quả ấn tượng khi phường có lượng hồ sơ lớn nhất TP nhưng tỷ lệ giải quyết đúng hạn từ 98 - 100% và quy trình trả kết quả bằng bản sao điện tử giúp giảm thiểu thời gian đi lại cho người dân.

Bí thư Đảng ủy phường Từ Liêm Nguyễn Quang Hiếu cho biết, ngay sau khi vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường đã khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được TP giao, bảo đảm vận hành thông suốt. Trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, phường Từ Liêm cán đích thành công với tổng thu ngân sách ước đạt 103,5% so với chỉ tiêu TP giao. Công tác giải ngân vốn đầu tư công dự kiến đạt 99,8% kế hoạch.

Phường đã triển khai 49 nhiệm vụ phân cấp và 10 nhiệm vụ ủy quyền, bảo đảm hệ thống hành chính vận hành thông suốt; tỷ lệ hồ sơ giải quyết trước hạn đạt 90,13%. Phường thành lập 76 tổ chuyển đổi số cộng đồng, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Điểm nổi bật trong thời gian đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp là nhiều việc khó, tồn đọng kéo dài đã được thực hiện tốt, nhất là công tác giải phóng mặt bằng. Điển hình như dự án đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, chỉ trong hơn 5 tháng, các phường Ô Chợ Dừa, Giảng Võ và Láng đã hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất đối với 1.295 hộ dân; trong khi bảy năm trước đó các quận chỉ giải quyết được 686 hộ.

“Đây là một dấu mốc cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ về hiệu lực thực thi từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7, khẳng định tính đúng đắn của chiến lược phân cấp, phân quyền mà TP đã triển khai”, đồng chí Trương Việt Dũng nói.

Tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả

Tại hội nghị trực tuyến tổng kết công tác năm 2025, triển khai công tác năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã nhấn mạnh, nhờ sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Trung ương, Quốc hội và Chính phủ, trong năm 2025, Thủ đô có những đóng góp quan trọng vào thành công chung của cả nước.

Bước sang năm 2026 - năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP lần thứ XVIII, TP cam kết sẽ hành động quyết liệt, chủ động ngay từ ngày đầu, tháng đầu, đúng theo tinh thần chỉ đạo mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh đối với Đảng bộ, chính quyền TP Hà Nội: “Đã làm là làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng”.

Với tinh thần đó, trong năm 2026, trước mắt TP Hà Nội sẽ tập trung vào các khâu đột phá, phù hợp với những khâu đột phá và giải pháp mà Chính phủ đã đề ra.

Thứ nhất là đột phá về thể chế và tổ chức bộ máy. TP sẽ chủ động triển khai thực hiện hiệu quả các nghị quyết, các quy định pháp luật mà Trung ương đã tạo điều kiện cho Hà Nội, trong đó có Nghị quyết số 258/2025/QH15 vừa qua, nhằm thúc đẩy phát triển các dự án, công trình lớn của Thủ đô, tạo động lực tăng trưởng trong thời gian tới.

Thứ hai, TP sẽ tập trung xây dựng các phương hướng, định hướng lớn, đặc biệt là quy hoạch mới của Thủ đô Hà Nội theo định hướng lâu dài, với tầm nhìn lên tới 100 năm; tiếp tục hoàn thiện các căn cứ chính trị, pháp lý như sửa đổi Nghị quyết số 15-NQ/TƯ ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị đối với Thủ đô Hà Nội và Luật Thủ đô, nhằm tạo cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý vững chắc hơn nữa cho việc tổ chức triển khai thực hiện quy hoạch phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn.

Bên cạnh đó, TP tiếp tục tập trung giải quyết các điểm nghẽn: Ách tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng, vệ sinh an toàn thực phẩm…; thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ công tác giải phóng mặt bằng, tháo gỡ các vướng mắc, tạo điều kiện hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, phát triển đô thị thực chất, hiệu quả và bảo đảm môi trường bền vững.

Thứ ba, TP sẽ đẩy mạnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thực sự coi đây là động lực tăng trưởng của Thủ đô Hà Nội. Thông qua việc phát triển các khu công nghệ cao như Hòa Lạc và các khu công nghệ số trong thời gian tới, TP quyết tâm đưa khoa học - công nghệ trở thành một trong những động lực phát triển chính của Thủ đô.

“Hà Nội sẽ tiếp tục xây dựng chính quyền đô thị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, vận hành thông suốt theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Có thể thấy, sau một thời gian vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Điều này cho thấy sự chuẩn bị bài bản, quyết tâm chính trị cao và sự đồng thuận trong toàn hệ thống. Tổ chức bộ máy được kiện toàn, TTHC thông suốt và công tác chuyển đổi số lan tỏa đến từng cơ sở. Với nền tảng đã xây dựng, TP Hà Nội kỳ vọng mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ phát huy hiệu quả toàn diện, đưa bộ máy hành chính đến gần dân hơn, phục vụ Nhân dân tốt hơn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững Thủ đô trong giai đoạn mới.

Lê Trang