Hà Nội: Lộ trình số hóa quản lý và nâng cấp cơ sở vật chất cho bữa ăn bán trú học đường

Sáng 15/7, trong khuôn khổ kỳ họp thứ năm (kỳ họp thường lệ giữa năm 2026) của HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, phiên chất vấn và trả lời chất vấn đã diễn ra với trọng tâm về vấn đề an toàn thực phẩm tại trường học.

Hai mô hình bữa ăn bán trú

Tại phiên chất vấn, đại biểu Hoàng Thị Thu Phương nhận định chăm sóc bữa ăn học đường là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao sức khỏe, thể chất cho học sinh. Tuy nhiên, cơ sở vật chất của các trường học chính là điều kiện tiên quyết để chính sách này phát huy hiệu quả.

Qua giám sát, đại biểu Phương chỉ ra thực trạng nhiều cơ sở giáo dục, đặc biệt ở khu vực ngoại thành, chưa đáp ứng đủ điều kiện về nhà ăn, bếp ăn, khu tổ chức bán trú cũng như trang thiết bị phục vụ.

Đại biểu đề nghị UBND thành phố làm rõ số trường tiểu học được hỗ trợ, số trường đủ và chưa đủ điều kiện, đồng thời yêu cầu nêu rõ lộ trình, thời hạn nâng cấp để bảo đảm toàn bộ cơ sở giáo dục đủ tiêu chuẩn tổ chức bán trú.

Phản hồi vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà khẳng định nội dung chất vấn của HĐND về an toàn thực phẩm là hết sức cần thiết. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe người dân, đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị và mọi người dân.

Về cơ sở vật chất, để chuẩn bị cho năm học mới, thành phố đã chỉ đạo các xã, phường rà soát lại toàn bộ, tập trung vào hạ tầng kỹ thuật, nhà vệ sinh, khu vực rửa tay và điều kiện phục vụ bếp ăn bán trú. Từ cuối năm học trước, thành phố cũng đã bố trí kinh phí cho các địa phương hoàn thiện mọi điều kiện bảo đảm vệ sinh học đường, không chỉ riêng khu vực bếp ăn.

Theo bà Vũ Thu Hà, Hà Nội sẽ áp dụng hai mô hình bữa ăn bán trú tùy theo điều kiện thực tế: trường đủ điều kiện cơ sở vật chất được cấp phép sẽ tổ chức nấu ăn tại chỗ; trường không đủ điều kiện sẽ sử dụng suất ăn sẵn từ các đơn vị cung cấp chuyên nghiệp, đáp ứng an toàn thực phẩm.

Ban Chỉ đạo An toàn thực phẩm thành phố cũng đã ban hành đầy đủ tiêu chí lựa chọn các đơn vị cung cấp này.

Nhằm khắc phục những tồn tại trong quản lý, Hà Nội đã xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung giám sát bữa ăn học đường với 5 nội dung cốt lõi: Xây dựng hồ sơ dinh dưỡng điện tử cho học sinh; Quản lý nhà cung cấp và truy xuất nguồn gốc; Kiểm soát an toàn thực phẩm trên môi trường số qua camera AI và chữ ký số; Xây dựng ứng dụng để phụ huynh theo dõi, giám sát quy trình tổ chức bữa ăn; Xây dựng hệ thống thông tin phục vụ điều hành.

Phó Chủ tịch UBND thành phố khẳng định mọi đề án và hướng dẫn đã hoàn thiện. Ngay khi HĐND thông qua Nghị quyết tại kỳ họp này, thành phố sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp để bảo đảm bữa ăn đủ dinh dưỡng, nâng cao tầm vóc học sinh theo mục tiêu Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị. Bà cũng mong muốn cử tri, nhân dân và các cấp chính quyền tiếp tục đồng hành, tăng cường giám sát công tác này.

Phụ huynh khó tiếp cận thông tin về nhà cung cấp và chất lượng bữa ăn

Cũng tại phiên chất vấn, đại biểu Phạm Thị Thanh Hương (Tổ đại biểu số 4) đặt câu hỏi cho Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo về mục tiêu bảo đảm mọi học sinh tiểu học được sử dụng bữa ăn chất lượng theo Nghị quyết số 18/2025/NQ-HĐND.

Theo đại biểu Hương, chất lượng bữa ăn giữa các trường vẫn còn chênh lệch, việc lựa chọn và kiểm soát nhà cung cấp nhiều nơi thiếu công khai, minh bạch và chưa chặt chẽ. Thêm vào đó, việc số hóa công tác quản lý còn chậm trễ, đại biểu yêu cầu Sở chỉ rõ trách nhiệm cũng như giải pháp đột phá để quản lý thống nhất, chấm dứt việc chất lượng bữa ăn bị phụ thuộc vào từng trường.

Cùng quan điểm, đại biểu Trần Đức Phương (Tổ đại biểu số 12) phản ánh việc phụ huynh vẫn khó tiếp cận thông tin về nhà cung cấp và chất lượng bữa ăn. Đại biểu yêu cầu làm rõ lộ trình xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, kết quả kiểm tra vi phạm và thời điểm hệ thống vận hành để công khai minh bạch thông tin.

Trả lời các đại biểu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Hiền thông tin nhờ Nghị quyết số 18/2025/NQ-HĐND, năm học vừa qua, toàn thành phố đã có 3.202 trường (đạt tỷ lệ 88,4%) tổ chức bán trú bằng hình thức nấu tại trường hoặc dùng suất ăn bên ngoài.

Hiện tại, Sở đang xây dựng Đề án tổng thể về tổ chức ăn bán trú, tiếp tục duy trì hai mô hình kể trên với giải pháp trọng tâm là ứng dụng công nghệ.

Cụ thể, Sở Giáo dục và Đào tạo đang phối hợp cùng Sở Khoa học và Công nghệ phát triển một phần mềm quản lý, tạo cơ sở dữ liệu về tất cả đơn vị cung cấp suất ăn có nguồn gốc xác định.

Dựa vào hệ thống này, các trường có thể đặt hàng, việc lựa chọn đơn vị cung cấp sẽ do các địa phương đảm nhận nhằm giảm bớt công việc ngoài chuyên môn cho các thầy cô giáo. Phần mềm này cũng hình thành dữ liệu dùng chung, giúp theo dõi toàn bộ quy trình và xác định chính xác các đơn vị cung cấp đạt chuẩn trên địa bàn.

Ông Hiền nhấn mạnh dù có sự hỗ trợ của hệ thống, lãnh đạo nhà trường vẫn phải chịu trách nhiệm toàn diện về công tác an toàn thực phẩm trong phạm vi trường học, thực hiện nghiêm túc việc lưu mẫu thức ăn và quy trình kiểm thực ba bước.

Ông tin tưởng rằng khi đề án và cơ sở dữ liệu này đi vào hoạt động, những sự việc liên quan đến bữa ăn bán trú sẽ được khắc phục tối đa.