Công nghiệp tăng tốc, Đồng Tháp giữ vững đà tăng trưởng

Công nghiệp tăng tốc, thương mại - dịch vụ giữ nhịp

Giữa xung đột Trung Đông kéo dài và làn sóng bảo hộ thương mại của Hoa Kỳ, kinh tế Đồng Tháp vẫn giữ được quỹ đạo đi lên. GRDP 9 tháng đầu năm 2026 ước đạt 189.558 tỷ đồng (giá so sánh 2020), tăng 7,44%, xếp thứ 3/5 tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong đó, quý II và quý III tăng lần lượt 7,97% và 7,73%, cao hơn hẳn mức 6,63% của quý I.

Điểm đáng chú ý nằm ở cấu trúc của tăng trưởng. Khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 10,86%, đóng góp 2,77 điểm phần trăm; khu vực dịch vụ tăng 8,23%, đóng góp 2,86 điểm phần trăm. Cộng lại, hai khu vực này tạo ra gần 76% mức tăng GRDP. Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng nâng lên 27,12% (cùng kỳ 25,36%), dịch vụ đạt 35,22%, trong khi nông, lâm nghiệp và thủy sản lùi về 31,94%. Một địa phương đậm dấu ấn nông nghiệp đang chuyển dần sang mô hình tăng trưởng dựa vào công nghiệp chế biến và thương mại.

Động cơ chính của sự chuyển dịch ấy là sản xuất công nghiệp. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 9 tháng tăng 13,02% và tăng tốc liên tục: Quý I tăng 10,75%, quý II tăng 13,01%, quý III lên tới 15,07%, riêng tháng 9 tăng 16,82% so với cùng kỳ. Công nghiệp chế biến, chế tạo - xương sống của toàn ngành tăng 13,82%. Trong quý III, nhiều ngành cấp II bứt phá mạnh: Sản phẩm từ cao su và plastic tăng 48,03%, sản xuất kim loại tăng 33,89%, chế biến gỗ tăng 30,56%, chế biến thực phẩm tăng 22,09%.

Bức tranh nhập khẩu lý giải phần nào sức bật này. Nhóm kim loại thường (nguyên liệu đồng) nhập về ước đạt 1.262 triệu USD, tăng 20%; chất dẻo nguyên liệu đạt 264 triệu USD, tăng 36,1%. Nguyên liệu đầu vào tăng mạnh song hành với sản lượng ống đồng tăng 18,9%, bao bì plastic tăng 57,1%, cho thấy năng lực sản xuất mới đã thực sự đi vào vận hành. Dòng vốn ngoại cũng tiếp sức đáng kể khi vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài 9 tháng đạt 7.627 tỷ đồng, tăng 63%.

Thế mạnh chế biến nông - thủy sản vẫn là trụ cột: Phi lê đông lạnh tăng 23%, gạo xay xát tăng 13,5%, quả và hạt ướp lạnh tăng 73,1%. Tính chung, 77/116 sản phẩm công nghiệp chủ yếu tăng so với cùng kỳ.

Song song, thị trường nội địa trở thành “bệ đỡ” vững chắc. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng đạt 143.674 tỷ đồng, tăng 15,2%; doanh thu lưu trú tăng 22,7%, ăn uống tăng 16,6%. Logistics nội tỉnh cũng sôi động: Hàng hóa vận chuyển đạt 24,07 triệu tấn, tăng 18,3%, trong đó đường thủy chiếm hơn 80%, lợi thế sông nước đang được khai thác để kéo giảm chi phí vận tải cho doanh nghiệp.

Bài toán cho chặng nước rút

Đằng sau những con số ấn tượng là độ vênh giữa sản xuất và tiêu thụ. Tính chung 9 tháng, chỉ số tiêu thụ ngành chế biến, chế tạo tăng 9,86%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 13,82% của chỉ số sản xuất. Riêng tháng 9, chỉ số tiêu thụ giảm 0,49% so với tháng trước, trong khi chỉ số tồn kho tăng tới 19,22%.

Áp lực này phân hóa rõ giữa các ngành. Ngành đồ uống có chỉ số tiêu thụ giảm 16,93% trong khi tồn kho tăng tới 320,89%; thuốc lá giảm tiêu thụ 20,83%, tồn kho tăng 256,06%; trang phục giảm tiêu thụ 11,85%, tồn kho tăng 20,7%. Một số doanh nghiệp may mặc chịu tác động trực tiếp từ việc sụt giảm đơn hàng xuất khẩu tại các thị trường lớn. Ngay cả chế biến thực phẩm hay cao su - plastic cũng có tồn kho tăng lần lượt 67,6% và 64,53%, nhanh hơn tiêu thụ. Ở chiều ngược lại, ngành dệt là điểm sáng hiếm hoi khi tiêu thụ tăng 12,18% và tồn kho giảm mạnh 48,55%.

Xuất khẩu vẫn là kênh tiêu thụ quan trọng nhất của công nghiệp chế biến. Kim ngạch 9 tháng ước đạt 7.585 triệu USD, tăng 8,4%, hoàn thành 75,9% kế hoạch năm. Tuy nhiên, riêng tháng 9 chỉ tăng 2,5% so với cùng kỳ, thấp hơn nhiều so với mức bình quân.

CPI bình quân 9 tháng tăng 4,62%, gấp đôi mức 2,22% của cùng kỳ; giá xăng dầu tăng 10,23%. Trong 9 tháng, toàn tỉnh có 2.347 doanh nghiệp thành lập mới, nhưng tổng vốn đăng ký chỉ bằng 32,26% cùng kỳ; số doanh nghiệp hoàn tất giải thể tăng 55,74%. Vốn đầu tư toàn xã hội 9 tháng tăng 3,2%, song riêng quý III giảm 3,2%, trong đó vốn từ ngân sách nhà nước giảm 28,3%.

Bước vào quý cuối năm, bài toán của ngành Công Thương Đồng Tháp không chỉ là giữ tốc độ tăng IIP, mà là chuyển hóa sản lượng thành doanh thu thực. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường, tận dụng các hiệp định thương mại tự do, kết hợp kích cầu nội địa để giải phóng tồn kho sẽ là chìa khóa giúp công nghiệp, thương mại giữ vững vai trò đầu tàu trong chặng nước rút năm 2026.

Theo Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp, đến tháng 9/2026, các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn đã thu hút 185 dự án, trong đó có 103 dự án FDI, tổng vốn hơn 95.100 tỷ đồng, tạo việc làm cho hơn 108.700 lao động; 17 cụm công nghiệp đã hoạt động, lấp đầy gần 72%. Ngày 17/9/2026, KCN Tân Phước 1 quy mô 470 ha, do Công ty CP IDICO Tiền Giang làm chủ đầu tư, được khởi công, dự kiến thu hút đầu tư từ quý I/2027.