'Siêu El Nino' đe dọa kinh tế toàn cầu: Liệu có dễ ứng phó?
Hiện tượng "siêu El Nino" đang gia tăng cường độ, làm dấy lên lo ngại về những cú sốc kinh tế toàn cầu khi thời tiết cực đoan đe dọa năng suất lao động, đẩy lạm phát gia tăng và gây áp lực lên chuỗi cung ứng cũng như an ninh lương thực.
Theo các nhà khoa học tại Đại học Columbia, khu vực trọng yếu ở Thái Bình Dương được sử dụng để đo cường độ El Nino đã ghi nhận mức nhiệt cao nhất từ trước đến nay trong tuần thứ 15 kể từ khi hiện tượng này hình thành. Điều này cho thấy El Nino đang mạnh lên rất sớm trong chu kỳ phát triển và có khả năng gây tác động sâu rộng trong thời gian tới.
Các chuyên gia khí tượng nhận định El Nino sẽ chưa đạt đỉnh trong vài tháng tới và nhiều khả năng kéo dài đến mùa xuân năm 2027. Trong cảnh báo mới nhất, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết hiện tượng này có thể kéo theo nắng nóng cực đoan, hạn hán và mưa lớn kéo dài sang năm sau.
Hạn hán gây ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng đến các vùng nông nghiệp phụ thuộc vào nước mưa." (Ảnh: Nyein Chan Naing/EPA)
WMO cảnh báo nguy cơ hạn hán và cháy rừng gia tăng tại Indonesia, Ấn Độ, nhiều khu vực ở châu Á, miền Nam và Đông Australia, một phần Nam Mỹ cùng các vùng phía nam châu Phi. Trong khi đó, nhiều khu vực khác, bao gồm phần lớn nước Mỹ và Nam Âu, có khả năng ghi nhận lượng mưa vượt mức trung bình, làm gia tăng nguy cơ lũ lụt.
"Hiện tượng El Nino diễn ra trong bối cảnh đại dương nóng lên chưa từng có và nhiệt độ toàn cầu liên tục lập kỷ lục. Đây là cơ hội để các chính phủ và cộng đồng chủ động dự báo rủi ro và triển khai các biện pháp ứng phó trước khi tác động xảy ra", Tổng Thư ký WMO Celeste Saulo cho biết.
Không chỉ là vấn đề khí hậu, El Nino còn được các nhà kinh tế xem là một yếu tố có thể làm gia tăng rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách ngày càng lo ngại những cú sốc khí hậu sẽ khiến áp lực lạm phát kéo dài hơn, trong bối cảnh nhiều nền kinh tế vẫn đang chật vật kiểm soát giá cả.
Theo ông Gernot Wagner, nhà kinh tế học về khí hậu tại Trường Kinh doanh Columbia, nhiệt độ cao không chỉ gây thiệt hại về con người mà còn làm suy giảm năng suất lao động và thu nhập.
Ông dẫn kết quả nghiên cứu cho thấy chỉ cần thêm một ngày có nhiệt độ vượt 32 độ C trong một năm cũng có thể làm giảm khoảng 0,04% tiền lương hằng năm.
"Mức giảm này thoạt nhìn có vẻ nhỏ, nhưng khi cộng dồn trên quy mô toàn nền kinh tế, tác động là rất đáng kể. Chỉ một ngày nắng nóng cũng có thể ảnh hưởng đến năng suất lao động cả năm, và El Nino sẽ khiến những tác động này trở nên nghiêm trọng hơn", ông Wagner nhận định.
Theo vị chuyên gia này, tác động của El Nino không dừng lại ở thị trường lao động mà còn lan sang mặt bằng giá cả.
"Lạm phát do biến đổi khí hậu là một hiện tượng có thật và hoàn toàn có thể đo lường được. Các đợt nắng nóng thường khiến giá nhiều loại nông sản tăng mạnh, từ đó lan tỏa sang toàn bộ nền kinh tế", ông nói.
Trong bối cảnh El Nino được dự báo sẽ còn kéo dài, các chuyên gia cho rằng các nền kinh tế cần sớm xây dựng các kịch bản ứng phó nhằm giảm thiểu rủi ro đối với sản xuất, chuỗi cung ứng và ổn định giá cả, thay vì chỉ tập trung xử lý hậu quả khi thiên tai xảy ra.
