'Khủng hoảng Cuba 2.0': Vì sao Mỹ lo ngại máy bay Il-76 của Nga ở Cuba?

Mỹ đang lo ngại về sự xuất hiện của máy bay Il-76 của Nga tại Cuba, phương tiện này trước đây đã từng đến Venezuela và Nicaragua.

Tại sao điều này lại gây lo ngại cho Nhà Trắng và chiến dịch bí mật "Anadyr" của Liên Xô có liên quan gì - nhà quan sát quân sự kiêm Đại tá về hưu Mikhail Khodarenok đã đưa ra một số giải thích.

Việc máy bay vận tải quân sự Il-76 của Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga hạ cánh xuống sân bay San Antonio de los Baños của Cuba đã làm dấy lên lo ngại tại Nhà Trắng, theo báo cáo của Fox News.

Sự xuất hiện của loại máy bay này trước đây đã được ghi nhận ở Tây bán cầu: vào cuối tháng 10 năm 2025, nó đã hạ cánh xuống Venezuela, Nicaragua và Cuba.

Xin nhắc lại, Bộ Ngoại giao Nga đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với quyết định của Mỹ tuyên bố tình trạng khẩn cấp đối với Cuba, gọi đó là sự tái diễn của chiến lược gây áp lực.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga - bà Maria Zakharova, tuyên bố rằng Moskva lên án mạnh mẽ các biện pháp hạn chế mới nhất của Washington đối với Cuba, nhấn mạnh rằng điều này thể hiện một biểu hiện mới và cực đoan của chiến lược gây áp lực tối đa lên Cuba, nhằm mục đích bóp nghẹt nền kinh tế của nước này.

Lập trường chính thức của Nga vẫn không thay đổi: bất kỳ lệnh trừng phạt đơn phương nào chống lại các quốc gia độc lập, vi phạm luật pháp Liên Hợp Quốc và luật quốc tế, đều bị coi là hoàn toàn không thể chấp nhận được.

Tuy nhiên về vấn đề này, chúng ta hãy xem xét nội dung của Chiến lược An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSS), được công bố vào tháng 12 năm 2025.

"Sau nhiều năm bị bỏ bê, Hoa Kỳ sẽ tái khẳng định và thực hiện Học thuyết Monroe để khôi phục vị thế bá chủ của Mỹ ở Tây bán cầu và bảo vệ lãnh thổ quốc gia cũng như quyền tiếp cận các vị trí địa lý quan trọng trong khu vực".

"Chúng ta sẽ ngăn chặn các đối thủ ngoài bán cầu thiết lập lực lượng hoặc các khả năng đe dọa khác, hoặc sở hữu hay kiểm soát những tài sản có tầm quan trọng chiến lược ở bán cầu của chúng ta", văn bản này nêu rõ.

Nói cách khác, câu hỏi đặt ra ngày nay không phải là liệu Mỹ có giải quyết triệt để "vấn đề Cuba" hay không, mà là khi nào điều đó sẽ xảy ra.

Nhiều khả năng Tổng thống Donald Trump sẽ gây khó Cuba bằng mọi biện pháp sẵn có ngay khi có cơ hội.

Việc triển khai các hệ thống tên lửa đất đối đất di động Oreshnik, hệ thống tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M, hệ thống tên lửa ven biển, các đơn vị máy bay không người lái Geran và các loại vũ khí khác của Nga đến Cuba, như một số thành viên trong giới chuyên gia Nga dự đoán, dường như rất khó xảy ra trong tình hình địa chính trị hiện nay.

Do đó, một "Cuộc khủng hoảng Cuba 2.0" không được dự đoán sẽ xảy ra.

Về vấn đề này, cần phải nhắc lại một số khía cạnh của Chiến dịch Anadyr (mật danh của chiến dịch bí mật nhằm vận chuyển và triển khai các đơn vị chiến đấu được trang bị vũ khí hạt nhân đến Cuba năm 1962) và trước hết là mục tiêu quân sự - chính trị của nó.

Ngày 1 tháng 1 năm 1959, chỉ cách Florida 90 dặm, một quốc gia với chính sách đối ngoại chống Mỹ đã ra đời. Cuba khi đó được giới lãnh đạo Liên Xô coi là quốc gia xã hội chủ nghĩa đầu tiên ở Tây bán cầu, một "Hòn đảo Tự do", và là tấm gương cho các quốc gia Mỹ Latinh khác rằng việc giải phóng khỏi ách thống trị tưởng chừng như không thể lay chuyển của Mỹ là hoàn toàn khả thi.

Đầu những năm 1960, Liên Xô tự coi mình là siêu cường thứ hai thế giới. Nền kinh tế của nước này chiếm khoảng 20% ​​sản lượng công nghiệp toàn cầu, và Moskva kiểm soát, ở các mức độ khác nhau, 70% lãnh thổ thế giới. Điều này cho phép họ thực hiện kế hoạch quân sự và chính trị đầy tham vọng của mình.

Ví dụ trong Chiến dịch Anadyr, gần 50.000 binh lính và chỉ huy, 230.000 tấn vật tư, 4 trung đoàn bộ binh cơ giới, 2 tiểu đoàn xe tăng, 2 sư đoàn tên lửa đạn đạo tầm trung và hơn 40 máy bay ném bom Il-28 đã được đưa đến Cuba.

Bên cạnh đó, 85 tàu ​​chở hàng và chở khách, thực hiện 183 chuyến bay khứ hồi đến Cuba, đã được sử dụng để tái triển khai nhân lực, vũ khí và thiết bị quân sự. Ngay cả ngày nay, thật khó để hình dung quy mô như vậy (vượt xa việc 1 chiếc máy bay Il-76 hạ cánh xuống Cuba).

Để hỗ trợ Cuba hiện nay, có lẽ cần phải vạch ra các mục tiêu quân sự - chính trị rõ ràng cho những hành động như vậy và ở một mức độ nào đó, dự đoán hậu quả lâu dài của chúng. Cụ thể hơn, cần trả lời câu hỏi làm thế nào điều này phục vụ lợi ích quốc gia sâu xa nhất của Nga.

Mới đây phía Mỹ đã nhận được các đề xuất từ ​​Liên bang Nga nhằm khôi phục lòng tin lẫn nhau và cải thiện toàn diện quan hệ song phương, vốn đã bị chính quyền Nhà Trắng trước đây làm suy yếu.

Trong bối cảnh đó, ngay cả một nỗ lực giả định nhằm tạo ra những trở ngại cho Mỹ trong việc khôi phục ưu thế của mình ở Tây bán cầu, nói một cách nhẹ nhàng, dường như không hoàn toàn chính đáng từ quan điểm lợi ích địa chính trị của Moskva.

"Và chúng ta không nên kỳ vọng vào một cuộc tấn công Cuba của Hoa Kỳ, giống như cuộc đổ bộ Vịnh Con Lợn vào tháng 4 năm 1961.

Washington có thể sẽ cản trở việc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Tây bán cầu mà không cần đến súng đạn hay bom đạn - mà thông qua các biện pháp chính trị, ngoại giao và kinh tế", Đại tá Khodarenok kết luận.