Xây dựng kho bạc số tại Kho bạc Nhà nước Việt Nam

ThS.Đinh Thu Trang

Ban Chính sách - Pháp chế, Kho bạc Nhà nước

Email: [email protected]

GIỚI THIỆU

Kho bạc số là giai đoạn phát triển cao hơn của Kho bạc điện tử. Nếu Kho bạc điện tử tập trung vào tin học hóa quy trình nghiệp vụ thì Kho bạc số hướng tới chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng các công nghệ như dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và phân tích dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công. Tại Việt Nam, trên cơ sở mục tiêu xây dựng Chính phủ số tại Quyết định số 2629/QĐ-TTg ngày 01/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phát triển Chính phủ số, có thể hiểu Kho bạc số là mô hình kho bạc thông minh vận hành trên nền tảng Big Data và AI, hướng tới mô hình quản trị chủ động, dự báo, lấy người dùng làm trung tâm.

Trong thời gian qua, Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa các hoạt động nghiệp vụ và đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Song bên cạnh đó vẫn còn tồn tại những khó khăn, thách thức đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ, có cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm đạt được mục tiêu hình thành Kho bạc số như Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030 đã đề ra.

HOÀN THIỆN KHUÔN KHỔ PHÁP LÝ, TẠO CƠ SỞ CHO VIỆC SỐ HÓA CÁC HOẠT ĐỘNG NGHIỆP VỤ CỦA KBNN

KBNN đã chủ trì soạn thảo và trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để tạo cơ sở cho việc ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa các hoạt động nghiệp vụ bao gồm:

- Nghị định số 11/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định về thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực KBNN; trong đó, bổ sung quy định về việc nộp tiền vào ngân sách nhà nước theo các phương thức điện tử qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, qua các ứng dụng điện tử của ngân hàng thương mại, tạo thuận lợi cho người nộp ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định trách nhiệm của KBNN trong việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến, bảo đảm thời hạn giải quyết thủ tục hành chính và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực kho bạc.

Kể từ ngày 01/01/2026, Nghị định số 11/2020/NĐ- CP được thay thế bởi Nghị định số 347/2025/NĐ-CP của Chính phủ, trong đó quy định các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực KBNN cơ bản được thực hiện trên môi trường điện tử; bổ sung việc sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, ngân hàng và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán. Đặc biệt, Nghị định số 347/2025/NĐ-CP đã bỏ quy định về việc nộp ngân sách nhà nước bằng tiền mặt tại KBNN (trừ trường hợp có quy định khác tại Luật), thể hiện rõ định hướng thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và xây dựng Kho bạc số. Bên cạnh đó, Nghị định cũng bổ sung trách nhiệm của các cơ quan thu ngân sách, ngân hàng và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán trong việc cung cấp đầy đủ thông tin định danh khoản thu, truyền đầy đủ, kịp thời thông tin chứng từ nộp ngân sách nhà nước và bảo đảm an toàn thông tin trong quá trình kết nối, chia sẻ dữ liệu. Những sửa đổi này góp phần hoàn thiện cơ chế tập trung các khoản thu vào ngân sách nhà nước qua KBNN theo hướng hiện đại, minh bạch, tự động hóa và đáp ứng yêu cầu quản trị tài chính công trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.

- Nghị định số 24/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định chế độ quản lý ngân quỹ nhà nước, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2025/NĐ-CP quy định chế độ quản lý ngân quỹ nhà nước và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính đã tạo cơ sở pháp lý cho cải cách công tác quản lý ngân quỹ nhà nước theo hướng an toàn, hiệu quả, phù hợp với thông lệ quốc tế như: xây dựng tài khoản thanh toán tập trung của KBNN tại Ngân hàng Nhà nước; thực hiện các giao dịch sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để nâng cao hiệu quả quản lý ngân quỹ nhà nước...

- Các thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về quản lý thu, chi bằng tiền mặt qua hệ thống KBNN; hướng dẫn thu và quản lý các khoản thu ngân sách nhà nước; quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực KBNN (Thông tư số 13/2017/TT-BTC, Thông tư số 136/2018/TT-BTC, Thông tư số 87/2021/TT-BTC...) đã tạo khuôn khổ pháp lý nhằm đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống KBNN nói riêng và trong nền kinh tế nói chung; đồng thời, tạo thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ và đổi mới, sáng tạo, an ninh, an toàn trong lĩnh vực KBNN.

CẢI CÁCH CÁC QUY TRÌNH NGHIỆP VỤ THEO HƯỚNG TINH GỌN, HIỆU LỰC, HIỆU QUẢ, TẠO TIỀN ĐỀ ĐỂ XÂY DỰNG KHO BẠC SỐ

Quản lý quỹ ngân sách nhà nước

Trong công tác quản lý thu ngân sách nhà nước: KBNN đã mở rộng mạng lưới tài khoản phục vụ thu ngân sách nhà nước tại các ngân hàng thương mại; đẩy mạnh phối hợp thu và ủy nhiệm thu ngân sách nhà nước cho các ngân hàng với nhiều hình thức đa dạng (ủy nhiệm thu thuế, phí, lệ phí, thu phạt vi phạm hành chính), đặc biệt là ủy nhiệm thu bằng tiền mặt. Đến hết tháng 5/2026, KBNN đã triển khai kết nối thanh toán song phương điện tử và phối hợp thu ngân sách nhà nước với 22 hệ thống ngân hàng thương mại. Bên cạnh đó, KBNN đã phối hợp với Ngân hàng Nhà nước nâng cấp chương trình Thanh toán điện tử liên ngân hàng (CITAD 2.5) phục vụ cho việc mở rộng phạm vi phối hợp thu ngân sách nhà nước với các ngân hàng thương mại; phối hợp với cơ quan Thuế, cơ quan Hải quan và các ngân hàng thương mại triển khai thu ngân sách nhà nước theo mã định danh khoản thu, dự án hiện đại hóa thu ngân sách nhà nước để chia sẻ dữ liệu thu và tổ chức phối hợp thu ngân sách nhà nước 24/7 bằng các hình thức điện tử như: chuyển khoản, internet-banking, mobile-banking, ATM hoặc qua cổng thông tin điện tử của cơ quan Thuế, cơ quan Hải quan...; phối hợp với Văn phòng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và các đơn vị có liên quan hướng dẫn triển khai, tiếp nhận các khoản thu phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông, xây dựng, thu án phí và các khoản phí, lệ phí khác trên cổng Dịch vụ công quốc gia.

Trong công tác thanh toán các khoản chi ngân sách nhà nước: KBNN đã hoàn thành cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với tất cả các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực KBNN và tích hợp lên Cổng dịch vụ công quốc gia với 100% các đơn vị sử dụng ngân sách thuộc đối tượng bắt buộc đã tham gia; tỷ lệ giao dịch chi ngân sách nhà nước qua dịch vụ công trực tuyến luôn đạt trên 98%, góp phần rút ngắn thời gian giải ngân, tạo thuận lợi cho các đơn vị sử dụng ngân sách, công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính. KBNN đã triển khai trên diện rộng việc thanh toán tự động các khoản chi điện, nước, viễn thông theo văn bản ủy quyền của đơn vị sử dụng ngân sách. Bên cạnh đó, KBNN cũng từng bước chuyển hoạt động chi ngân sách nhà nước bằng tiền mặt sang các ngân hàng thương mại nơi KBNN mở tài khoản thanh toán; phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán triển khai thực hiện nghiêm túc việc chi thanh toán cá nhân qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước.

Quản lý ngân quỹ nhà nước và huy động vốn

Trên cơ sở Nghị định số 24/2016/NĐ-CP quy định chế độ quản lý ngân quỹ nhà nước, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2025/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính, KBNN đã hoàn thành việc xây dựng tài khoản thanh toán tập trung tại Ngân hàng Nhà nước; thực hiện mô hình thanh toán điện tử tập trung với Ngân hàng Nhà nước và 5 ngân hàng thương mại lớn; nhờ đó, tập trung toàn bộ số dư ngân quỹ từ địa phương về trung ương và gửi tại Ngân hàng Nhà nước, một mặt giúp cho việc điều hành thanh khoản ngân quỹ nhà nước; mặt khác, hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ, ổn định thị trường ngoại hối.

Bên cạnh đó, để hiện đại hóa công tác quản lý ngân quỹ, KBNN đã xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống quản lý ngân quỹ, bao gồm chức năng dự báo dòng tiền, mua bán lại trái phiếu chính phủ, gửi tiền có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại và mua ngoại tệ (USD) theo phương thức đấu thầu điện tử đảm bảo công khai, minh bạch, khách quan trong hoạt động quản lý ngân quỹ nhà nước; đồng thời, đơn giản hóa thủ tục, tiết kiệm thời gian, chi phí cho cả KBNN, các đơn vị liên quan và ngân hàng thương mại. Công tác huy động vốn cho ngân sách nhà nước và cho đầu tư phát triển thông qua phát hành trái phiếu chính phủ cũng được hiện đại hóa theo thông lệ quốc tế, công khai, minh bạch. Việc phát hành trái phiếu chính phủ đã được thực hiện theo phương thức đấu thầu điện tử trên hệ thống của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội; đồng thời, KBNN đã xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống quản lý trái phiếu chính phủ để hiện đại hóa việc quản lý danh mục trái phiếu chính phủ phát hành, thanh toán gốc, lãi trái phiếu chính phủ và thực hiện các công tác thống kê, báo cáo.

Công tác thanh toán, kế toán

Thông qua việc triển khai thanh toán điện tử tập trung với hệ thống ngân hàng, công tác thanh toán được hiện đại hóa, đảm bảo mọi giao dịch thanh toán được xử lý nhanh chóng, chính xác và an toàn. Các hệ thống thanh toán trong nội bộ KBNN và thanh toán với các hệ thống ngân hàng như thanh toán song phương điện tử, thanh toán liên ngân hàng được duy trì hoạt động ổn định, đảm bảo công tác thanh toán và phối hợp thu ngân sách nhà nước thông suốt, kịp thời, an toàn. Trong đó, hệ thống Thanh toán song phương điện tử giữa KBNN với các ngân hàng thương mại đã được nâng cấp, đáp ứng yêu cầu điện tử hóa hoạt động thanh toán và tăng cường khả năng kết nối với các ngân hàng thương mại, giúp cho các giao dịch của khách hàng cũng như công tác thu, chi ngân sách nhà nước qua hệ thống KBNN được nhanh chóng, chính xác, đơn giản hơn, tạo thuận lợi và đảm bảo quyền lợi của khách hàng trong quan hệ giao dịch với KBNN. Đặc biệt, từ tháng 8/2017, KBNN đã hoàn thành triển khai hệ thống Thanh toán liên ngân hàng cho tất cả các KBNN cấp tỉnh (nay là kho bạc khu vực) trên toàn quốc. Từ đó, góp phần hiện đại hóa hệ thống thanh toán của KBNN; kết nối và trao đổi thông tin, dữ liệu điện tử với Ngân hàng Nhà nước thay thế cho chứng từ giấy, đảm bảo dữ liệu được nhập ở một nơi và sử dụng ở nhiều nơi; tiết kiệm công sức và thời gian nhập liệu của các bên tham gia thanh toán; đồng thời, nâng cao tính an toàn, chính xác trong việc xử lý các lệnh thanh toán.

Về bảo đảm an toàn, bảo mật cho các giao dịch thanh toán trong hệ thống KBNN, ngay từ năm 2013, KBNN đã sử dụng chữ ký số trên 100% các giao dịch điện tử giữa KBNN với các đơn vị giao dịch và ngân hàng thương mại để đảm bảo tính toàn vẹn của thông tin, tính xác thực danh tính của cá nhân, tổ chức ký số và tính chống chối bỏ do chữ ký số được cấp cho cá nhân, tổ chức là duy nhất, không thể giả mạo. Năm 2021, KBNN triển khai quy trình liên thông giữa các hệ thống ứng dụng nghiệp vụ của KBNN, bao gồm dịch vụ công trực tuyến, TABMIS và hệ thống thanh toán. Theo đó, công chức KBNN chỉ cần hoàn thiện hồ sơ, chứng từ một lần duy nhất tại hệ thống dịch vụ công trực tuyến, thông tin tự động được chuyển sang hệ thống TABMIS (để ghi nhận hạch toán) và chuyển sang hệ thống thanh toán để gửi thông tin thanh toán sang các ngân hàng thương mại. Nhờ đó, làm giảm thao tác của con người trên các hệ thống, hạn chế tối đa sai sót chủ quan, tăng năng suất, chất lượng lao động; thông tin thanh toán được đồng nhất giữa tất cả các hệ thống công nghệ thông tin; rút ngắn thời gian thanh toán, góp phần đẩy nhanh tốc độ giải ngân vốn ngân sách nhà nước. Tiếp theo đó, KBNN đã ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật kết nối phần mềm ứng dụng của các cơ quan, tổ chức vào hệ thống dịch vụ công trực tuyến KBNN. Theo đó, các phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp kết nối và gửi chứng từ trực tiếp đến hệ thống dịch vụ công trực tuyến của KBNN theo chuẩn do KBNN quy định, không phải nhập lại chứng từ trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến, giúp giảm thời gian, công sức và tăng độ chính xác của thông tin dữ liệu. KBNN cũng thực hiện chuẩn hóa dữ liệu điện tử đầu vào từ đơn vị sử dụng ngân sách gửi đến KBNN để hình thành cơ sở dữ liệu thanh toán thống nhất, có cấu trúc, thuận tiện cho thanh toán với ngân hàng, bảo đảm an toàn, bảo mật cho các giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống KBNN.

Bên cạnh việc tham gia, triển khai và phát triển các hệ thống thanh toán với bên ngoài, KBNN đã hoàn thiện hệ thống thanh toán nội bộ giữa các đơn vị KBNN (thanh toán điện tử liên kho bạc). Đến nay, KBNN đã tích hợp hệ thống thanh toán liên kho bạc điện tử vào hệ thống TABMIS và vận hành thành công. Cùng với việc triển khai hệ thống TABMIS, chế độ kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ KBNN cũng như hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ kế toán, báo cáo tài chính, báo cáo quản trị và phương pháp hạch toán kế toán áp dụng thống nhất cho các cơ quan, đơn vị tham gia TABMIS cũng đã được xây dựng và hoàn thiện; từ đó, đảm bảo khả năng cung ứng thông tin đầy đủ, kịp thời, phục vụ yêu cầu quản lý, điều hành ngân sách nhà nước của cơ quan tài chính và chính quyền các cấp.

Sắp xếp, tổ chức bộ máy và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu xây dựng Kho bạc số

Về tổ chức bộ máy: Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo yêu cầu tại Nghị quyết số 18-NQ/ TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; Nghị quyết số 76/2025/ UBTVQH ngày 14/4/2025 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, kể từ ngày 01/3/2025, KBNN chuyển từ mô hình Tổng cục trực thuộc Bộ Tài chính sang Cục thuộc Bộ Tài chính. Hiện nay, KBNN được tổ chức từ trung ương đến địa phương theo mô hình 2 cấp (gồm KBNN ở trung ương và các Kho bạc khu vực), thay thế cho mô hình 3 cấp tương ứng với địa bàn hành chính trước đây, cắt giảm 494 đầu mối (tỷ lệ cắt giảm đạt trên 47%), phù hợp với xu hướng cải cách tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Công tác quản lý biên chế và tinh gọn đội ngũ công chức hệ thống KBNN cũng được thực hiện đồng bộ, hiệu quả. Việc giao và sử dụng biên chế trong các đơn vị KBNN được thực hiện thống nhất, theo đúng quy định của Chính phủ, Bộ Tài chính đảm bảo sử dụng tiết kiệm, hiệu quả biên chế được giao. Việc kiện toàn, sắp xếp lại tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế của KBNN được thực hiện đồng bộ với cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ và hiện đại hóa công nghệ quản lý; thay đổi tư duy làm việc từ thủ công sang quản lý, xử lý công việc theo hướng chủ động, chuyên nghiệp thông qua các chương trình ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại; tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp, các đơn vị giao dịch với KBNN, góp phần tiết kiệm thời gian, công sức chung cho toàn xã hội và giúp hệ thống KBNN tiết kiệm các khoản chi cho con người.

Về phát triển nguồn nhân lực: Công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức của KBNN thường xuyên được chú trọng và đổi mới. Đội ngũ cán bộ nghiên cứu, hoạch định chính sách được quan tâm phát triển, tạo điều kiện cho việc nghiên cứu, xây dựng và triển khai các đề án cải cách, hiện đại hóa hệ thống. Tính đến ngày 31/12/2025, tỷ lệ công chức KBNN có trình độ trên đại học là 43,32%; trình độ từ đại học trở lên là 99,55%. Nguồn nhân lực được sắp xếp hợp lý, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và mô hình tổ chức mới; khung biên chế cho các đơn vị KBNN cũng được xây dựng nhằm từng bước thực hiện quản lý cán bộ theo khối lượng và chất lượng công việc được giao. Nhằm sử dụng hiệu quả các nguồn lực và tinh giản bộ máy, KBNN cũng đã sử dụng các dịch vụ bên ngoài như ủy nhiệm thu, chi tiền mặt qua ngân hàng...

Đầu tư cơ sở hạ tầng và hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin

Trước năm 2022, hệ thống công nghệ thông tin của KBNN lấy hệ thống TABMIS làm trung tâm, có khả năng kết nối, trao đổi dữ liệu với một số hệ thống liên quan để cung cấp thông tin báo cáo đầy đủ, kịp thời cho các cấp chính quyền và cơ quan tài chính trong quá trình quản lý, điều hành; hoàn thiện các ứng dụng công nghệ thông tin khác theo mô hình tập trung có kết nối với TABMIS nhằm đáp ứng tốt yêu cầu cải cách tài chính - ngân sách và hình thành Kho bạc số. Từ khi Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 13/4/2022, KBNN xác định nhiệm vụ xây dựng và triển khai kiến trúc công nghệ thông tin của KBNN phù hợp với kiến trúc Chính phủ điện tử; trong đó, hệ thống Thông tin Ngân sách và Kế toán nhà nước số (VDBAS) đóng vai trò cốt lõi, có sự kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu với Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, các hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và các hệ thống khác có liên quan.

Bên cạnh đó, KBNN đã phối hợp với các hệ thống ngân hàng xây dựng hệ thống thanh toán điện tử tập trung, nâng cao khả năng thanh toán, tập trung vốn và hiệu quả công tác điều hành, quản lý ngân quỹ. Hệ thống an toàn công nghệ thông tin của KBNN theo chuẩn thông lệ quốc tế và chính sách an toàn bảo mật thông tin cũng đã được xây dựng, triển khai; từ đó, hạn chế tối đa các nguy cơ gây mất an toàn thông tin, giúp cho các hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin ngành tài chính nói chung và KBNN nói riêng hoạt động ổn định, an toàn, hiệu quả. Kho dữ liệu thống kê, phân tích hoạt động của KBNN đảm bảo cung cấp nguồn dữ liệu quan trọng cho cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính - ngân sách, phục vụ công tác quản lý, điều hành của KBNN và Bộ Tài chính. Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin (hệ thống máy chủ, máy trạm, trung tâm dữ liệu...) đã được đầu tư và phát triển đầy đủ, đồng bộ, đáp ứng mục tiêu hiện đại hoá công nghệ thông tin của KBNN.

Một số khó khăn, thách thức

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình chuyển đổi số và hiện đại hóa hoạt động của KBNN vẫn còn đối mặt với một số khó khăn, thách thức cần tiếp tục được khắc phục.

Thứ nhất, các hệ thống công nghệ thông tin của KBNN mới bắt đầu đẩy mạnh việc phục vụ khách hàng giao dịch theo từng nghiệp vụ riêng lẻ, đôi khi còn có sự trùng lặp về chức năng giữa các hệ thống. Trong đó, hệ thống cốt lõi của KBNN là TABMIS đang sử dụng phiên bản Oracle EBS đã cũ. Mức độ liên thông giữa các ứng dụng công nghệ thông tin trong nội bộ hệ thống KBNN hoặc giữa KBNN với các đơn vị khác như cơ quan ra quyết định xử phạt; cơ quan thu phí, lệ phí... chưa cao.

Thứ hai, KBNN đã có hệ thống báo cáo và Kho dữ liệu dựa trên dữ liệu gốc nhưng mới tập trung vào báo cáo theo mẫu biểu định sẵn, chưa tập trung vào việc khai thác đa chiều; việc phân tích số liệu báo cáo và phục vụ cho quá trình ra quyết định hoàn toàn dựa vào dữ liệu gốc, mới bước đầu ứng dụng công nghệ tiên tiến trong việc khai thác thông tin báo cáo.

Thứ ba, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa KBNN với các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan có liên quan vẫn còn hạn chế. Dữ liệu của các cơ quan được quản lý trên nhiều hệ thống thông tin khác nhau, chưa thống nhất về tiêu chuẩn dữ liệu, định danh và cơ chế trao đổi, dẫn đến khả năng liên thông, khai thác và đối soát dữ liệu chưa thực sự hiệu quả. Việc chia sẻ dữ liệu chủ yếu vẫn phục vụ từng nghiệp vụ riêng lẻ, chưa hình thành cơ chế kết nối, đồng bộ dữ liệu theo thời gian thực, gây khó khăn cho công tác quản lý, điều hành ngân sách nhà nước, đối chiếu thông tin, cung cấp dịch vụ công và hỗ trợ ra quyết định trên cơ sở dữ liệu số.

GIẢI PHÁP XÂY DỰNG KHO BẠC SỐ

Để đạt được mục tiêu xây dựng Kho bạc số đến năm 2030, trong thời gian tới, KBNN cần bám sát mục tiêu xây dựng Chính phủ số tại Quyết định số 2629/QĐ-TTg ngày 01/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phát triển Chính phủ số và các mục tiêu, nhiệm vụ tại Kế hoạch chuyển đổi số của Bộ Tài chính năm 2026. Theo đó, cần tập trung vào một số giải pháp sau:

Một là, tiếp tục cải cách, hiện đại hóa các hoạt động nghiệp vụ KBNN. Đẩy mạnh đổi mới quy trình quản lý thu, chi ngân sách nhà nước, quản lý ngân quỹ nhà nước, kế toán nhà nước và báo cáo tài chính nhà nước theo hướng số hóa, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa KBNN với các cơ quan, đơn vị có liên quan, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài chính công.

Hai là, phát triển hạ tầng số, nền tảng số và dữ liệu số làm nền tảng xây dựng Kho bạc số. Tập trung triển khai Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kế toán nhà nước số (VDBAS) theo mô hình quản lý tập trung, hình thành cơ sở dữ liệu thống nhất về ngân sách và kế toán nhà nước; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính và Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ số hiện đại, phân tích dữ liệu và nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu nhằm nâng cao năng lực quản trị, điều hành và chất lượng cung cấp dịch vụ công.

Ba là, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu Kho bạc số. Chú trọng xây dựng đội ngũ công chức có phẩm chất, năng lực, trình độ chuyên môn và kỹ năng số, đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý, làm chủ công nghệ và thích ứng với quá trình chuyển đổi số trong toàn hệ thống.

Bốn là, đổi mới phương thức quản lý và nâng cao chất lượng phục vụ của KBNN. Tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phục vụ, lấy người dân, doanh nghiệp và đơn vị sử dụng ngân sách làm trung tâm; đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, nâng cao trải nghiệm của người sử dụng, hướng tới nền hành chính công khai, minh bạch và hiện đại.

Năm là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kiểm toán nội bộ và quản trị rủi ro. Tiếp tục đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát, kiểm toán nội bộ và quản trị rủi ro theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số; nâng cao năng lực khai thác, phân tích dữ liệu để xác định và cảnh báo sớm rủi ro; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành trong toàn hệ thống KBNN.

Với quyết tâm đổi mới, cùng sự chỉ đạo thống nhất của Chính phủ, Bộ Tài chính và sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương. KBNN sẽ từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Kho bạc số, góp phần xây dựng nền tài chính quốc gia hiện đại, minh bạch, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển Chính phủ số, kinh tế số và phục vụ ngày càng tốt hơn sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Tài liệu tham khảo:

1. Chính phủ (2016). Nghị định số 24/2016/NĐ-CP ngày 05/4/2016 quy định chế độ quản lý ngân quỹ nhà nước.
2. Chính phủ (2020). Nghị định số 11/2020/NĐ-CP ngày 20/01/2020 quy định về thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực KBNN.
3. Chính phủ (2025). Nghị định số 347/2025/NĐ-CP ngày 29/12/2025 quy định về thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực KBNN.
4. Tô Hiếu (2024). Nhiều cải cách, hiện đại hóa tiến tới Kho bạc số, https://thoibaotaichinhvietnam.vn/nhieu-cai-cach-hien-dai-hoa-tien-toi-kho-bac-so-147822.html
5. Trần Quân (2022). Giải pháp hoàn thiện Kho bạc số tại KBNN Việt Nam, Đề tài khoa học và công nghệ cấp bộ của Bộ Tài chính.
6. Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 455/QĐ-TTg ngày 13/4/2022 phê duyệt Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030.