Ngành quỹ hướng tới mục tiêu tài sản ròng đạt 5% GDP năm 2030

Toàn cảnh Chương trình.

Mở rộng đầu tư qua các định chế chuyên nghiệp

Ngày 22/9, Chương trình Xếp hạng Quỹ đầu tư Chứng khoán tại Việt Nam năm 2026 - Vietnam Fund Awards 2026 (VFA 2026) được tổ chức với chủ đề “Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững”.

Sau 30 năm phát triển của thị trường chứng khoán, ngành quản lý quỹ Việt Nam đã mở rộng về số lượng tổ chức, quy mô tài sản và cơ cấu sản phẩm. Tuy nhiên, tổng tài sản toàn ngành hiện mới tương đương khoảng 6% GDP, thấp hơn nhiều thị trường trong khu vực.

Khoảng cách này cũng cho thấy dư địa phát triển của ngành quỹ trong bối cảnh hàng triệu nhà đầu tư cá nhân đã tham gia thị trường. Trọng tâm giai đoạn tới là từng bước chuyển dịch nhà đầu tư từ ngắn hạn sang dài hạn, từ trực tiếp giao dịch sang ủy thác cho các tổ chức chuyên nghiệp và từ quyết định theo cảm tính sang đầu tư có kỷ luật.

Các sản phẩm như quỹ cổ phiếu, quỹ trái phiếu, quỹ cân bằng, quỹ hoán đổi danh mục (ETF), quỹ ESG và quỹ hưu trí sẽ góp phần tập hợp nguồn vốn riêng lẻ, hình thành dòng vốn dài hạn cho thị trường.

Đề án tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đến năm 2030 đã xác định lộ trình nâng cao chất lượng nhà đầu tư cá nhân, khuyến khích đầu tư qua quỹ, tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức trong nước và quốc tế, đồng thời phát triển quỹ hưu trí và mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp bảo hiểm.

Để dòng vốn được phân bổ rộng hơn và duy trì lâu dài, hạ tầng lưu ký, bù trừ và dịch vụ quỹ cần vận hành đồng bộ với hệ thống dữ liệu độc lập, phương pháp đánh giá chuẩn hóa và cơ chế công bố thông tin minh bạch. Đây là cơ sở để nhà đầu tư đánh giá, so sánh và lựa chọn sản phẩm phù hợp.

VFA 2026 được tổ chức theo định hướng này. Chương trình do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Báo Tài chính - Đầu tư và Công ty cổ phần FiinGroup phối hợp thực hiện, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính và bảo trợ của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Thay vì dừng ở hoạt động vinh danh, chương trình hướng tới tạo lập chuẩn tham chiếu khách quan cho ngành quỹ, thúc đẩy dòng vốn dài hạn, kết nối hệ sinh thái và ghi nhận những quỹ hoạt động hiệu quả.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên VSDC, Trưởng Ban Tổ chức VFA 2026, cho biết chương trình diễn ra trong thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp.

Theo ông Nguyễn Sơn, khi dòng vốn quốc tế tìm đến Việt Nam nhiều hơn, việc hình thành một chuẩn tham chiếu minh bạch, đáng tin cậy cho ngành quỹ càng trở nên cần thiết.

100 quỹ được đưa vào phạm vi đánh giá

Tính đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tổng tài sản do các quỹ đầu tư quản lý đạt khoảng 93.000 tỷ đồng, tương đương gần 3,6 tỷ USD.

Nếu tính cả danh mục ủy thác đầu tư, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 32,5 tỷ USD.

Ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch HĐTV VSDC phát biểu khai mạc Chương trình.

Ông Nguyễn Sơn cho rằng, để ngành quỹ trở thành một trụ cột vững chắc của thị trường vốn, nhà đầu tư cần có công cụ tham chiếu đáng tin cậy, khách quan và minh bạch. Đây là căn cứ để nhà đầu tư nhận diện, đánh giá và lựa chọn quỹ phù hợp.

Trong mùa tổ chức đầu tiên, VFA 2026 đã thu thập dữ liệu và đánh giá 100 quỹ đầu tư chứng khoán đáp ứng các tiêu chí, chiếm phần lớn số quỹ đang hoạt động tại Việt Nam. Tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ thuộc phạm vi đánh giá đạt khoảng 90.000 tỷ đồng vào cuối năm 2025.

Quá trình đánh giá được thực hiện theo 3 nguyên tắc gồm khách quan, minh bạch và độc lập. Hội đồng đánh giá quy tụ đại diện cơ quan quản lý, sở giao dịch chứng khoán, VSDC, tổ chức dữ liệu, xếp hạng tín nhiệm, hiệp hội nghề nghiệp và cơ sở nghiên cứu.

Chương trình xếp hạng, vinh danh quỹ tại 7 nhóm hạng mục gồm quỹ cổ phiếu, quỹ trái phiếu, quỹ cân bằng, quỹ ETF, quỹ ESG, quỹ hưu trí và quỹ mở có tốc độ phát triển cơ sở nhà đầu tư nhanh nhất.

Ông Nguyễn Sơn cho rằng, ý nghĩa của mùa VFA đầu tiên không dừng ở việc ghi nhận kết quả hoạt động của các quỹ. Chương trình đặt nền móng cho một chuẩn tham chiếu mới của ngành quản lý quỹ Việt Nam, được xây dựng trên dữ liệu, phương pháp luận khoa học và đánh giá độc lập của hội đồng chuyên môn.

“VFA sẽ từng bước trở thành diễn đàn thường niên uy tín của ngành quỹ Việt Nam, nơi những thành tựu được ghi nhận, các chuẩn mực được lan tỏa, thách thức được trao đổi và thông lệ tốt được chia sẻ”, ông Nguyễn Sơn nhấn mạnh.

Bên cạnh hoạt động xếp hạng và vinh danh, trong khuôn khổ chương trình, các chuyên gia đã có những thảo luận chuyên đề về vai trò của ngành quỹ trong khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng. Các cơ quan quản lý, chuyên gia và đại diện quỹ đầu tư cũng tập trung trao đổi về giải pháp phát triển nhà đầu tư tổ chức, mở rộng đầu tư qua quỹ và thu hút dòng vốn trung, dài hạn vào thị trường chứng khoán.