AI đang tạo ra sự thay đổi trong cách đi du lịch
Từ tìm kiếm thông tin, xây dựng lịch trình đến lựa chọn dịch vụ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tham gia ngày càng sâu vào hành trình của du khách. Sự thay đổi này buộc ngành du lịch phải điều chỉnh cách tiếp cận khách hàng, tổ chức dịch vụ và quản lý điểm đến.
Du khách "ủy quyền" cho thuật toán
Chỉ mất chừng 10 phút, anh Hoàng Long (34 tuổi, kỹ sư phần mềm tại Hà Nội) đã chốt xong toàn bộ lịch trình cho chuyến đi nghỉ dưỡng 3 ngày 2 đêm cùng gia đình nhỏ tại thành phố biển Quy Nhơn.
Thay vì lướt qua hàng loạt bài viết review dài dòng hay các hội nhóm du lịch trên mạng xã hội, anh chỉ cần nhắn vài dòng yêu cầu cụ thể vào chatbot AI: Gia đình có con nhỏ 4 tuổi, thích resort có bãi biển riêng yên tĩnh, ưu tiên hải sản tươi sống ít cay, và cần một buổi chiều trải nghiệm làng chài địa phương.
Du khách tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội
Trong vòng nửa phút, hệ thống đã tự động phân bổ thời gian biểu chi tiết từng buổi, gợi ý các nhà hàng có ghế ngồi cho trẻ em, kèm theo cả khung giờ di chuyển tránh nắng gắt để bé không bị mệt. Anh Long chỉ cần rà soát lại một lượt, thay đổi vị trí một vài chi tiết rồi tiến hành đặt phòng và vé máy bay.
"Trước đây, mỗi lần lên kế hoạch đi chơi là vợ chồng tôi lại tranh luận vì mỗi người tìm một kiểu, có khi mất cả tuần chưa xong. Giờ thì AI đóng vai trò như một “trợ lý” lo hết", anh Long vui vẻ chia sẻ.
Câu chuyện của anh Long không hiếm gặp. Thay vì mất nhiều thời gian tìm kiếm, đối chiếu thông tin, du khách ngày nay có thể cung cấp thông tin về ngân sách, sở thích và quỹ thời gian để AI gợi ý lịch trình phù hợp. Từ lựa chọn điểm tham quan, nhà hàng, khách sạn đến phương án di chuyển, nhiều công đoạn chuẩn bị chuyến đi đang được đơn giản hóa nhờ công nghệ.
Theo một báo cáo xu hướng du lịch của Booking.com, 82% du khách Việt tin AI giúp việc lên kế hoạch dễ dàng, bớt căng thẳng; 64% cho biết công nghệ này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian tìm kiếm thông tin. AI được sử dụng nhiều nhất để tìm gợi ý hoạt động, điểm tham quan, nhà hàng (50%), so sánh phương án di chuyển (46%) và tìm nơi lưu trú (43%).
Những con số này cho thấy hành vi du khách đang có sự dịch chuyển. Tuy nhiên, công nghệ chưa thay thế hoàn toàn nhu cầu tự lựa chọn. Trong nhóm chưa sử dụng AI, 34% thích tự lên lịch trình, 31% ưu tiên kinh nghiệm thực tế từ người đi trước và 30% chưa quen với công nghệ này.
Cơ hội mới và những giới hạn của AI
AI không chỉ thay đổi cách du khách lên kế hoạch mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thị trường cho các điểm đến ít được biết đến. Những gợi ý dựa trên sở thích cá nhân có thể đưa du khách tới các cơ sở lưu trú nhỏ, trải nghiệm văn hóa địa phương hoặc những địa danh nằm ngoài các tuyến du lịch phổ biến.
Tuy nhiên, nếu thuật toán quá phụ thuộc vào dữ liệu về độ phổ biến, công nghệ có thể tiếp tục hướng khách đến những điểm đến vốn đã đông đúc, khiến các hành trình ngày càng giống nhau. Khả năng cá nhân hóa vì thế không chỉ phụ thuộc vào công nghệ, mà còn ở chất lượng dữ liệu và cách thiết kế hệ thống gợi ý.
Phú Quốc dẫn đầu châu Á trong bảng xếp hạng những hòn đảo được yêu thích nhất năm 2026 của tạp chí Condé Nast Traveler. Ảnh: Cục DLQG Việt Nam
Tại Thượng Hải (Trung Quốc), từ ngày 19/8/2026, thành phố triển khai 100 trạm dịch vụ tích hợp AI, hỗ trợ chỉ đường, dịch thuật, gợi ý điểm tham quan, đặt vé và xây dựng lịch trình. Hệ thống khai thác hơn 84.000 danh mục về sự kiện văn hóa, điểm tham quan, hoạt động thể thao và kết nối khoảng 14.000 dịch vụ đặt chỗ, mua sắm.
Mô hình này cho thấy AI chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong hệ sinh thái dịch vụ có khả năng kết nối. Một trợ lý du lịch dù đưa ra gợi ý nhanh chóng cũng khó đáp ứng nhu cầu thực tế nếu dữ liệu thiếu chính xác hoặc không thể liên thông với các hệ thống đặt chỗ, thanh toán.
Độ tin cậy cũng là thách thức đáng lưu ý. AI đôi khi cung cấp địa điểm không tồn tại, giờ mở cửa sai hoặc tuyến đường thiếu hợp lý. Với các hành trình có yêu cầu cao về an toàn, du khách cần kiểm chứng thông tin từ những nguồn đáng tin cậy thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào gợi ý tự động.
Bên cạnh đó, sự thuận tiện không đồng nghĩa với trải nghiệm phong phú hơn. Việc tự tìm hiểu, tham khảo kinh nghiệm và trò chuyện với người dân địa phương vẫn là những phần quan trọng của du lịch. AI có thể hỗ trợ xử lý thông tin, nhưng khó thay thế hoàn toàn sự tư vấn trực tiếp và những trải nghiệm thực tế.
Bài toán của du lịch Việt Nam
Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp đã bắt đầu phát triển công cụ AI phục vụ lập kế hoạch và quản lý chuyến đi. Vie Travel AI hướng tới mô hình hệ điều hành du lịch, trong khi Vietravel AI tích hợp các tính năng lập lịch trình và quản lý hoạt động trong hành trình.
Ở cấp độ điểm đến, Hà Nội đã có các nền tảng và công cụ số phục vụ quản lý, kinh doanh du lịch, thẻ du lịch thông minh và vé điện tử. Tuy nhiên, dữ liệu còn phân tán, thiếu chuẩn hóa và cơ chế chia sẻ giữa các đơn vị chưa đồng bộ.
Ngoài ra, doanh nghiệp nhỏ và vừa còn gặp khó khăn về ngân sách, nhân lực số và năng lực khai thác dữ liệu. Việc ứng dụng AI hiện chủ yếu tập trung vào marketing, chưa đi sâu vào quản trị điểm đến hay dự báo dòng khách.
Khách du lịch quốc tế trải nghiệm ẩm thực Việt Nam. Ảnh: Từ Thế Duy
Để AI thực sự đồng hành cùng du khách, ngành du lịch Việt Nam cần giải quyết bài toán kết nối dữ liệu về điểm tham quan, lưu trú, giao thông, vé và thanh toán. Cùng với đó là yêu cầu bảo mật thông tin, minh bạch chính sách và duy trì khả năng kiểm soát của người dùng đối với các quyết định quan trọng.
AI đang giúp việc chuẩn bị chuyến đi nhanh hơn, mở rộng khả năng tiếp cận thông tin và tiến tới tự động hóa nhiều khâu dịch vụ, nhưng giá trị cốt lõi của du lịch vẫn nằm ở việc khám phá những vùng đất mới, tiếp xúc với con người và cảm nhận văn hóa bản địa. Do đó, công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp du khách tiếp cận những trải nghiệm ấy thuận tiện hơn, thay vì biến hành trình thành một lịch trình được tối ưu hóa nhưng thiếu đi sự bất ngờ và dấu ấn cá nhân.
