Từ Lima lên dãy Andes với những trạm sóng heo hút, hành trình hơn 9 tháng của chàng kỹ sư Viettel ở Peru

Từ bữa cơm ở Lima đến những chuyến xe ngược vùng cao

Những ngày cuối năm, Hà Nội phủ một lớp sương mỏng. Cái rét ngọt của miền Bắc khiến người vừa trở về từ Nam Mỹ như anh Phạm Công Thành càng cảm nhận rõ hơn khoảng cách giữa hai nửa bán cầu. Ngồi giữa Thủ đô, anh vẫn nhớ rất rõ hành trình đã đi qua ở Peru, nơi từng chỉ là một cái tên xa lạ trên bản đồ, nhưng rồi trở thành miền ký ức không dễ gọi tên sau hơn 9 tháng công tác.

Anh đến Lima vào năm 2025, trong vai trò kỹ sư của Tổng công ty Sản xuất thiết bị Viettel. Nhiệm vụ lần này không phải một chuyến đi ngắn ngày. Với anh, đó là quãng thời gian đủ dài để một người đi xa trải qua gần như trọn vẹn mọi cung bậc của đời sống nơi đất khách: bỡ ngỡ, thích nghi, áp lực, rồi dần quen với nhịp sống và công việc ở một môi trường hoàn toàn mới.

Cảm giác đầu tiên khi bước xuống sân bay Jorge Chávez là sự chênh vênh. Xung quanh là những dòng người lạ, là tiếng Tây Ban Nha dồn dập, là cảm giác mình đang đứng rất xa mọi điều quen thuộc. Nhưng giữa lúc ấy, chính những đồng nghiệp Việt Nam đang làm việc tại Bitel đã giúp anh bớt đi cảm giác lạc lõng. Họ đón anh bằng một bữa cơm có canh rau muống, cá kho, những món ăn không cầu kỳ nhưng đủ để người xa nhà thấy lòng dịu lại.

Đó là một khởi đầu giản dị, nhưng với người đi công tác dài ngày, nhiều khi chỉ chừng ấy cũng đủ thành điểm tựa. Từ những ngày đầu được chỉ dẫn cách đi lại, mua sắm, làm quen môi trường sống đến việc bắt nhịp với guồng công việc, anh Thành dần bước qua cảm giác xa lạ ban đầu để đi vào nhịp sống mới trên đất Peru.

Nhưng Peru trong quãng thời gian của anh không dừng ở Lima. Là kỹ sư của VMC, đơn vị trực tiếp sản xuất và cung cấp hệ thống ắc quy cho mạng lưới Bitel, anh sang đây với nhiệm vụ tìm lỗi và xử lý triệt để các lỗi ắc quy tại những trạm phát sóng vùng cao. Công việc ấy lập tức kéo anh rời khỏi trung tâm đô thị để đi sâu vào những cung đường xa hơn, dốc hơn và khắc nghiệt hơn.

Xe của Bitel đưa anh đến các khu vực hẻo lánh, nơi những trạm phát sóng nằm cheo leo giữa vùng cao, cách xa khu dân cư, tách biệt với nhịp sống đông đúc của thành phố. Ở đó, ban ngày là nắng gắt đến cháy da, còn đêm xuống là cái lạnh thấu xương. Địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, điều kiện di chuyển không dễ dàng, tất cả khiến công việc vốn đã áp lực càng thêm nặng nề.

Những ngày ở vùng cao, guồng công việc diễn ra lặp đi lặp lại: kiểm tra thiết bị, đo đạc thông số, rà lỗi, thử nghiệm, xử lý, theo dõi kết quả rồi lại lên đường đến một trạm khác. Phần lớn thời gian của anh gắn với phòng lab và các điểm phát sóng. Có những ngày gần như chỉ sống cùng bảng mạch, thông số kỹ thuật và các thiết bị đo.

Trong nhịp làm việc ấy, anh có Manuel, một kỹ sư bản địa mà anh nhắc tới bằng sự quý mến. Một người nói tiếng Anh, một người nói tiếng Tây Ban Nha, nhưng giữa họ vẫn có sự phối hợp khá tự nhiên khi đứng trước sơ đồ mạch điện hay các dòng lệnh firmware. Ở những nơi xa xôi như vậy, sự ăn ý trong công việc nhiều khi không cần quá nhiều lời giải thích. Chỉ cần cùng nhìn về một vấn đề, cùng chịu trách nhiệm với một lỗi kỹ thuật, người ta tự tìm được cách hiểu nhau.

Với anh Thành, sức ép không chỉ đến từ khối lượng công việc hay điều kiện làm việc khắc nghiệt. Điều đè nặng hơn là trách nhiệm phải bảo đảm chất lượng cho sản phẩm do đơn vị mình sản xuất. Ở một thị trường cách Việt Nam nửa vòng trái đất, mỗi lỗi được xử lý triệt để không chỉ là một đầu việc hoàn thành, mà còn là cách để giữ uy tín cho sản phẩm “Make in Vietnam” đang vận hành trong hệ thống viễn thông ở Peru.

Những đêm trắng ở Lima và ký ức còn lại sau một hành trình dài

Nếu những chuyến đi vùng cao là phần vất vả nhất của hành trình, thì những đêm xử lý sự cố ở Lima lại là phần khiến anh Thành nhớ dai dẳng hơn cả. Có những thời điểm, nhóm kỹ thuật phải đối mặt với những lỗi hệ thống phức tạp, xuất hiện đúng lúc không ai mong muốn. Ở Peru khi ấy mới là buổi chiều, nhưng tại Việt Nam đã sang rạng sáng.

Chênh lệch 12 múi giờ lẽ ra phải là một trở ngại lớn. Nhưng với anh, đó lại là lúc cảm nhận rõ nhất sự gắn kết trong công việc. Chỉ cần một tín hiệu hỗ trợ được gửi về, các đồng nghiệp ở trong nước vẫn lập tức vào cuộc. Trong khi Lima đang là 2 giờ chiều, Hà Nội đã là 2 giờ sáng, nhưng đầu dây bên kia vẫn sáng đèn, vẫn có người cùng thức để bóc tách vấn đề, đối chiếu dữ liệu, tìm phương án xử lý.

Ở những thời khắc như vậy, khoảng cách địa lý bỗng trở nên rất nhỏ. Đằng sau những vạch sóng hiện lên trên màn hình điện thoại của người dân Peru là mồ hôi của các kỹ sư ở nhiều nơi, là những ca làm việc nối dài, là những cuộc trao đổi không kể ngày đêm. Với một người trực tiếp bám hiện trường như anh Thành, đó là cảm giác không dễ quên: giữa một đất nước xa lạ, mình vẫn luôn có đồng đội đồng hành ở phía sau.

Phần lớn quãng thời gian hơn 9 tháng ở Peru trôi qua trong công việc. Chỉ đến những ngày cuối cùng trước khi rời đi, anh mới có điều kiện đi nhiều hơn để nhìn vùng đất này ở một góc khác. Khi ấy, Peru mở ra không chỉ bằng những trạm phát sóng hay các chuyến xe bám núi, mà bằng sự rộng lớn và dữ dội của thiên nhiên.

Đó là Machu Picchu mờ trong sương, là dãy Andes sừng sững, là hồ Titicaca rộng đến ngỡ như biển, là hẻm núi Colca dựng đứng, là những vùng sa mạc khô cằn với các đường kẻ Nazca bí ẩn. Mỗi nơi hiện ra như một lát cắt mạnh, khiến người lần đầu đặt chân tới khó có thể dửng dưng.

Trong số những nơi đã đi qua, Machu Picchu là điểm khiến anh đứng lặng lâu nhất. Giữa những phiến đá khổng lồ xếp chồng lên nhau trên lưng núi, người kỹ sư Việt Nam cảm nhận rất rõ sự bền bỉ của những công trình do con người tạo dựng. Sau nhiều tháng sống giữa các trạm phát sóng, các cột sóng, thiết bị và đường truyền, anh nhìn công trình cổ ấy với một sự chú ý rất riêng: ở những thời đại khác nhau, con người vẫn luôn tìm cách vượt qua địa hình, vượt qua giới hạn để nối mình với những nơi xa hơn.

Nhưng điều khiến anh xúc động nhất lại đến từ một cuộc gặp rất ngắn tại vùng cao nguyên. Trong một lần dừng chân ở một ngôi làng cổ dưới chân núi, khi biết anh đến từ Việt Nam, một cụ già người Quechua đã nắm chặt tay và nhắc: “Ho Chi Minh! Vietnam - Ho Chi Minh!”. Chỉ một câu nói ngắn, nhưng đủ làm người kỹ sư trẻ khựng lại.

Manuel sau đó giải thích rằng với nhiều người dân Peru, đặc biệt là những người lao động nghèo, Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng của lòng dũng cảm và khát vọng tự do. Ở nơi cách Việt Nam hàng chục nghìn cây số, giữa không gian loãng khí của dãy Andes, khoảnh khắc ấy để lại trong anh cảm giác nghẹn ngào. Có những cuộc gặp chỉ diễn ra rất nhanh, nhưng lại in đậm hơn nhiều chặng đường dài.

Ngoài công việc và những chuyến đi, Peru còn ở lại trong ký ức anh Thành qua những bữa ăn. Từ Ceviche với vị chua thanh sắc gọn, đến Lomo Saltado nghi ngút khói với thịt bò, hành tây, nước tương, cơm trắng và khoai tây chiên, rồi những món làm từ khoai tây, Quinoa hay ngô bản địa, tất cả góp phần làm cho quãng thời gian sống ở đây bớt đi cảm giác xa lạ. Có món mới lạ, có món lại bất ngờ gợi đến bữa cơm nhà, khiến hành trình công tác dài ngày có thêm những khoảng lắng dễ chịu.

Khép lại hơn 9 tháng ở Peru, điều anh Phạm Công Thành mang về không chỉ là kinh nghiệm nghề nghiệp hay kết quả công việc. Ở lại rõ nhất là những chuyến xe lên vùng cao, những ngày đứng giữa gió lạnh bên trạm phát sóng, những đêm thức cùng đồng nghiệp ở hai đầu trái đất, một cái bắt tay bất ngờ của người dân bản địa, và cảm giác mình vừa đi qua một chặng thanh xuân rất dày.

Giờ đây, khi đã trở lại Hà Nội, Peru với anh không còn là một tọa độ xa. Sau hơn 9 tháng sống và làm việc ở đó, mảnh đất này đã thành một phần ký ức, nơi công việc, thử thách và những cuộc gặp gỡ đi cùng nhau, đủ để một người trẻ khi ngoảnh lại hiểu rằng có những hành trình không chỉ đo bằng quãng đường đã đi, mà bằng những điều còn ở lại rất lâu sau lúc trở về.