Quy định mới của Argentina, thương vụ Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp Việt

Nhiều ẩn số thách thức

Trong bản đồ ngoại thương của doanh nghiệp Việt Nam hướng sang Nam Mỹ, Argentina luôn hiện diện như một phương trình đầy hấp dẫn nhưng lại ẩn chứa nhiều ẩn số thách thức. 

Một nghịch lý đang diễn ra thực tế chỉ ra rằng, khi các nhà xuất khẩu Việt Nam nỗ lực tìm kiếm thị trường cho các nhóm hàng có thế mạnh từ công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ cho đến sản phẩm tiêu dùng và thủ công mỹ nghệ, thì ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp Argentina luôn e dè trước các thương vụ nông sản quy mô lớn do lo ngại rủi ro về thủ tục cảng biển và dòng tiền quốc tế. Sự khác biệt về góc nhìn này bản chất không đến từ tiềm năng thị trường, mà chủ yếu do hai bên chưa tìm được điểm giao thoa trong tiến trình tiếp cận hệ thống chính sách vốn đang chuyển động rất nhanh tại Argentina. 

Bước sang năm 2026, với lộ trình xóa bỏ hoàn toàn các biện pháp kiểm soát ngoại hối (CEPO) và sự vận hành đồng bộ của siêu cơ quan ARCA, bức tranh ngoại thương của Argentina đang chuyển dịch mạnh mẽ sang kỷ nguyên số hóa và tự do thương mại. Để tối ưu hóa dòng tiền và duy trì sự chủ động trên hành trình logistics đường dài, việc nắm bắt sâu sắc các quy định pháp lý mới chính là chìa khóa giúp các doanh nghiệp tạo lợi thế thương mại, mở ra một lộ trình quản trị an toàn cho dòng chảy hàng hóa xuyên đại dương.

Hiện nay, chính sách ngoại thương của Argentina đang có những chuyển dịch rất lớn theo hướng số hóa và xóa bỏ rào cản hành chính. Nếu không thấu hiểu sâu sắc sự khác biệt về kỳ vọng giữa người mua và người bán cũng như các văn bản luật mới nhất tại địa bàn, doanh nghiệp rất dễ rơi vào thế bị động.

Với doanh nghiệp Việt Nam, rủi ro lớn nhất luôn nằm ở khâu logistics đường dài, khi thời gian vận chuyển đường biển từ Nam Mỹ về Việt Nam kéo dài từ 30 đến 45 ngày. Điều khiến doanh nghiệp trong nước lo ngại nhất là kịch bản chính sách hải quan nước bạn thay đổi đột ngột khi tàu đang chạy trên biển, hoặc hàng hóa bị lưu kho bãi dài ngày tại cảng Buenos Aires để kiểm tra xuất xứ, làm phát sinh chi phí và chôn chân dòng vốn. 

Trong khi đó, áp lực lớn nhất của các doanh nghiệp Argentina là tốc độ quay vòng ngoại tệ. Kể từ khi Ngân hàng Trung ương Argentina (BCRA) bãi bỏ cơ chế tỷ giá hỗn hợp yêu cầu 100% dòng tiền từ hoạt động xuất khẩu phải quyết toán theo tỷ giá chính thức, các doanh nghiệp Argentina buộc phải tối ưu hóa dòng tiền để nộp thuế và tái sản xuất. Do đó, họ rất ưu tiên những đối tác có năng lực tài chính mạnh, sẵn sàng cam kết các hợp đồng dài hạn để đảm bảo dòng USD về liên tục.

Doanh nghiệp Việt cần nắm vững thông tin thị trường

Thay vì đàm phán dựa trên các giả định, doanh nghiệp Việt Nam cần dựa trên vào hai quy định pháp lý mới nhất vừa được chính quyền Argentina ban hành để bảo vệ quyền lợi của mình.

Cụ thể, Cơ quan Quản lý và Kiểm soát Hải quan (ARCA) phối hợp với Hệ thống một cửa quốc gia về ngoại thương Argentina (VUCEA) đã triển khai bắt buộc cơ chế Phán quyết trước về xuất xứ hàng hóa. Văn bản hướng dẫn quy định chung 5859/2026 của ARCA nêu rõ "Cơ chế Phán quyết trước nhằm mục đích đơn giản hóa các thủ tục hành chính, cung cấp sự chắc chắn về mặt pháp lý cho các nhà điều hành ngoại thương trước khi hàng hóa cập cảng, giảm thiểu tối đa thời gian thông quan tại các cửa khẩu quốc gia".

Theo quy định, nhà nhập khẩu được quyền yêu cầu hải quan Argentina ra văn bản xác định trước mã thuế và tính hợp pháp của xuất xứ hàng hóa. Doanh nghiệp Việt Nam nên đưa nội dung này vào điều khoản thảo luận của hợp đồng, đề nghị đối tác nhập khẩu phía Argentina chủ động hoàn tất thủ tục xin Phán quyết trước về xuất xứ trên hệ thống VUCEA trước khi xếp hàng lên tàu tại cảng đi. 

Đây là giải pháp phối hợp đồng bộ giúp đôi bên tối ưu hóa thời gian thông quan, đồng thời xây dựng một hàng rào bảo vệ pháp lý an toàn cho toàn bộ lộ trình giao dịch. Thời gian thẩm định hồ sơ tối đa là 30 ngày và văn bản phán quyết có giá trị ràng buộc pháp lý lên đến 3 năm.

Thứ hai, Ngân hàng Trung ương Argentina đã nới lỏng việc tiếp cận thị trường ngoại hối (MULC) nhưng áp dụng các mốc thời gian rất nghiêm ngặt theo phân loại mặt hàng. Thông báo chính thức từ Thông tư số 'A' 8226 của BCRA ghi rõ: "Ngoại trừ các danh mục hàng hóa thuộc diện quản lý đặc biệt, kể từ ngày thông tư này có hiệu lực, thời hạn hoãn thanh toán đối với các mặt hàng nhập khẩu thông thường được rút ngắn về mốc 0 ngày kể từ thời điểm đăng ký tờ khai hải quan". 

Bước sang năm 2026, quy định này đã được nâng cấp mạnh mẽ khi chính phủ Argentina đẩy nhanh lộ trình dỡ bỏ hoàn toàn các biện pháp kiểm soát ngoại hối lịch sử (hay còn gọi là cơ chế cepo). Việc nới lỏng toàn diện này đã giải tỏa áp lực nghẽn lệnh chuyển tiền từ Ngân hàng Trung ương vốn là nỗi ám ảnh của các doanh nghiệp trong giai đoạn trước. Khả năng tiếp cận ngoại tệ tự do hơn giải thích vì sao các tập đoàn và nhà nhập khẩu Argentina hiện nay đang chủ động và tăng tốc tìm kiếm các hợp đồng nông sản, công nghiệp phụ trợ và hàng tiêu dùng quy mô lớn từ châu Á, đặc biệt là Việt Nam.

Hệ thống quản lý dòng tiền ngoại hối hiện hành trong năm nay đang được vận hành theo ba hình thức:

Thứ nhất, với thanh toán trả sau đối với các mặt hàng thông thường, ngay sau khi hàng thông quan, doanh nghiệp Argentina được quyền tiếp cận ngay nguồn USD để chuyển trả cho Việt Nam chứ không bị ép hoãn trả từ 30 đến 60 ngày như các năm trước.

Thứ hai, với thanh toán ngay, hệ thống chỉ tự động duyệt lệnh chuyển ngoại tệ ngay khi có chứng từ tàu biển cho nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ có chứng nhận hợp lệ. Các tập đoàn lớn bắt buộc phải dùng nguồn USD tự có nếu muốn thanh toán theo hình thức này.

Thứ ba, với thanh toán trả trước hay đặt cọc, nhằm bảo vệ dự trữ ngoại hối, BCRA kiểm soát rất chặt việc chuyển tiền trước khi sản xuất. Họ chỉ cho phép tạm ứng đặt cọc trước tối đa 30% đối với nhóm nhập khẩu máy móc, thiết bị và dây chuyền phục vụ sản xuất, và 10% cho linh kiện phụ tùng.

Nếu xuất khẩu hàng tiêu dùng sang Argentina, doanh nghiệp Việt tuyệt đối không chấp nhận các điều khoản yêu cầu đặt cọc trước vượt quá tỷ lệ quy định vì ngân hàng thương mại Argentina sẽ không thể duyệt lệnh chuyển tiền. Ngược lại, nếu ở vị thế nhà mua hàng nông sản, hãy tận dụng lợi thế cam kết dòng tiền thanh toán nhanh để đàm phán mức giá gốc ưu đãi nhất.

Khuyến nghị từ Thương vụ Việt Nam tại Argentina

Dưới góc độ nghiên cứu từ thực địa và công tác giám sát địa bàn, Thương vụ Việt Nam tại Argentina nhận định rằng rào cản ngôn ngữ và khoảng cách địa lý đang là yếu tố khách quan làm chậm quá trình kết nối thông tin giữa các doanh nghiệp. 

Thực tế giao thương thời gian qua cho thấy cả hai bên đều có thiện chí và nhu cầu hợp tác rất lớn, nhưng lại đang cần một kênh xác thực thông tin tin cậy để tự tin tiến tới ký kết.

Với mong muốn tối ưu hóa nguồn hàng, đại diện một doanh nghiệp nhập khẩu nông sản tại Việt Nam chia sẻ: "Chúng tôi rất muốn ký trực tiếp với các chủ trang trại lớn tại Rosario để có giá ngô gốc tốt nhất. Tuy nhiên, khi liên hệ qua email, rào cản thông tin khiến chúng tôi khó phân biệt được đâu là đơn vị sở hữu kho bãi thực sự, đâu là các bên môi giới thương mại."

Đáp lại thiện chí này, các nhà xuất khẩu nông sản Argentina cũng bày tỏ mong muốn xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững hơn "Chúng tôi sẵn sàng mở kho hàng và áp dụng mức giá sàn ưu đãi cho thị trường châu Á. Dù vậy, để đôi bên cùng an tâm giao dịch, chúng tôi rất cần sự đồng hành, hỗ trợ thông tin từ cơ quan đại diện của các bạn tại Buenos Aires".

Trước thực tế này, thương vụ khuyến nghị doanh nghiệp trong nước nên thực hiện bước xác thực tư cách pháp nhân, lịch sử thông quan và năng lực kho bãi thực tế của các nhà cung cấp nông sản tại Argentina trước khi tiến hành đặt cọc. Đây là giải pháp chủ động giúp doanh nghiệp đảm bảo an toàn tối đa cho dòng vốn, đồng thời xây dựng một lộ trình hợp tác vững chắc và tin cậy ngay từ giai đoạn đầu. Việc đối tác Argentina yêu cầu áp dụng phương thức thanh toán ngay khi có chứng từ tàu cần được đối chiếu cẩn trọng với các quy định phân luồng hiện hành của Ngân hàng Trung ương Argentina

Ngoài ra, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động yêu cầu đối tác cung cấp và xác minh chứng nhận doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua các kênh chính thống tại địa bàn. Đây là cơ sở pháp lý duy nhất đảm bảo lệnh chuyển tiền thanh toán ngay được hệ thống ngân hàng Argentina phê duyệt tự động trên hệ thống, hoàn toàn loại bỏ rủi ro nghẽn dòng vốn đối với các doanh nghiệp không thuộc diện ưu tiên.

Khảo sát thực tế tại địa bàn cho thấy, các nhà xuất khẩu Argentina luôn có xu hướng ưu tiên giữ suất hàng và áp dụng các điều khoản thương mại linh hoạt hơn cho những đối tác am hiểu sâu sắc về chính sách sở tại. Khi doanh nghiệp Việt Nam chủ động viện dẫn chính xác các quy định của ARCA hay thông tư của BCRA, đồng thời chứng minh được sự đồng hành thông tin chặt chẽ với cơ quan đại diện Việt Nam tại Buenos Aires, đối tác sẽ đánh giá rất cao năng lực chuyên nghiệp. Đây chính là chìa khóa giúp củng cố niềm tin, thu hẹp khoảng cách địa lý và thúc đẩy các cam kết hợp tác dài hạn giữa đôi bên.