Ngành Thuế và ngành Hải quan tích cực đối thoại, gỡ khó cho doanh nghiệp

Ông Đậu Anh Tuấn phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: Thanh Hằng.

Văn hóa đối thoại, tinh thần cầu thị

Phát biểu tại Diễn đàn “Ngành Thuế và ngành Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số” do Tạp chí Kinh tế - Tài chính phối hợp với Cục Thuế và Cục Hải quan tổ chức ngày 8/10, từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, ông Đậu Anh Tuấn đánh giá cao những nỗ lực cải cách của ngành Thuế và ngành Hải quan trong thời gian qua, đặc biệt trên các phương diện đối thoại với doanh nghiệp, hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý.

Đây là những chuyển biến tích cực, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

“Một trong những điểm mạnh nổi bật của hai ngành là văn hóa đối thoại, tinh thần cầu thị, lắng nghe và chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Trong thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo về tăng cường đối thoại, giải quyết vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư. Theo quan sát của chúng tôi, ngành Thuế và ngành Hải quan là những đơn vị rất tích cực triển khai chủ trương này”, ông Đậu Anh Tuấn nhận xét.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, không chỉ tham gia các cuộc làm việc do lãnh đạo Chính phủ chủ trì, Bộ Tài chính, Cục Thuế và Cục Hải quan còn chủ động tổ chức nhiều cuộc đối thoại chuyên đề với các hiệp hội, ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp.

Qua quá trình trực tiếp phối hợp, VCCI nhận thấy tinh thần lắng nghe, trao đổi thẳng thắn và tìm kiếm giải pháp đã trở thành một nét tích cực trong hoạt động của hai ngành.

Điểm đáng ghi nhận nữa là những nỗ lực hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật. Ngành Thuế và ngành Hải quan đang phải đảm nhiệm khối lượng công việc rất lớn, vừa thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước, vừa hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số.

Qua theo dõi quá trình xây dựng, sửa đổi các quy định pháp luật về thuế và hải quan, VCCI nhận thấy xu hướng cải cách ngày càng rõ nét, theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng cường số hóa, rút ngắn thời gian giải quyết và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đây là định hướng phù hợp với yêu cầu cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Ngoài ra, ngành Thuế và ngành Hải quan là hai trong số những ngành đi đầu về ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Trong lĩnh vực hải quan, việc triển khai thông quan điện tử đã tạo ra những thay đổi căn bản về phương thức thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu. Đối với lĩnh vực thuế, hóa đơn điện tử cùng nhiều thủ tục kê khai, nộp và hoàn thuế trên môi trường điện tử đã mang lại sự thuận tiện rõ rệt cho người dân và doanh nghiệp.

“Nếu lượng hóa đầy đủ những lợi ích từ quá trình số hóa, có thể thấy chi phí và thời gian tiết kiệm được cho xã hội là rất lớn. Những công việc trước đây đòi hỏi người dân, doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần, thực hiện nhiều khâu trực tiếp thì nay đã có thể giải quyết trên môi trường điện tử. Bản thân tôi khi thực hiện thủ tục hoàn thuế qua ứng dụng eTax cũng nhận thấy quy trình ngày càng thuận tiện, dễ dàng hơn”, ông Đậu Anh Tuấn nhận xét và dẫn chứng từ trải nghiệm thực tế của mình.

Hình ảnh Phiên 1 của Diễn đàn. Ảnh: Thanh Hằng.

Một chuyển biến quan trọng khác là việc đổi mới phương thức quản lý, đặc biệt là chuyển mạnh sang quản lý dựa trên mức độ tuân thủ và rủi ro. Đây là định hướng cải cách có ý nghĩa rất lớn, bởi không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn giúp giảm đáng kể chi phí cho doanh nghiệp và toàn xã hội.

Đối với lĩnh vực hải quan, trong bối cảnh quy mô thương mại quốc tế của Việt Nam ngày càng lớn, việc rút ngắn thời gian kiểm tra, giảm tỷ lệ hàng hóa phải kiểm tra thực tế trên cơ sở đánh giá rủi ro sẽ tạo ra lợi ích kinh tế rất đáng kể.

Chỉ cần giảm được một phần thời gian thông quan hoặc chi phí thực hiện thủ tục đối với khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu rất lớn mỗi năm, lợi ích mang lại cho doanh nghiệp và nền kinh tế đã rất đáng ghi nhận.

Cần chú trọng tháo gỡ điểm nghẽn trong thực thi chính sách

Tuy nhiên, theo ông Đậu Anh Tuấn, bên cạnh những kết quả tích cực, từ thực tiễn tổng hợp phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp, VCCI nhận thấy vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm giải quyết.

Trong quá trình VCCI tiếp nhận, tổng hợp các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp để báo cáo cơ quan có thẩm quyền, các vấn đề liên quan đến thuế và hải quan vẫn được phản ánh khá nhiều.

Ông Đậu Anh Tuấn cho rằng, đây cũng là điều dễ hiểu bởi hai lĩnh vực (thuế và hải quan) có tần suất tương tác rất lớn với doanh nghiệp. Nếu như một số thủ tục hành chính khác chỉ phát sinh một vài lần trong nhiều năm thì các thủ tục về thuế có thể được thực hiện thường xuyên hằng tháng, thậm chí hằng ngày; đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, hoạt động tương tác với cơ quan Hải quan cũng diễn ra liên tục.

Phó Tổng Thư ký VCCI cho rằng, điều đáng chú ý là những khó khăn hiện nay không còn tập trung chủ yếu ở khâu khai báo, kê khai và thực hiện thủ tục ban đầu, bởi các khâu này về cơ bản đã được cải cách tương đối thuận lợi.

Thay vào đó, các vướng mắc mà doanh nghiệp phản ánh hiện nay có xu hướng tập trung nhiều hơn ở những công đoạn tiếp theo, chẳng hạn như thực hiện hoàn thuế, hướng dẫn thực thi chính sách và đặc biệt là sự thống nhất trong cách hiểu, cách áp dụng các quy định pháp luật ở cơ sở.

Chính vì vậy, theo ông Đậu Anh Tuấn, trọng tâm cải cách của ngành Thuế và ngành Hải quan trong thời gian tới cần chuyển mạnh từ đơn giản hóa thủ tục ban đầu sang tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình thực thi chính sách.