Thị trường chứng khoán không chỉ là nơi huy động vốn

Ông Đoàn Hương Sơn, Chủ tịch Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Nam Hoa đã có buổi trò chuyện, chia sẻ với phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính về quá trình doanh nghiệp tham gia thị trường chứng khoán, những bài học, kỷ niệm đáng nhớ và sự tri ân tới các cổ đông.

Ông Đoàn Hương Sơn, Chủ tịch Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Nam Hoa.

Phóng viên: Đến nay, ngành Chứng khoán sắp bước qua tuổi 30 (1996-2026), ông ấn tượng với dấu mốc nào trong chặng đường này?

Ông Đoàn Hương Sơn: Theo tôi, dấu mốc quan trọng nhất chính là quá trình hình thành và từng bước hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt từ giai đoạn sau năm 2005, khi thị trường bắt đầu phát triển mạnh cả về quy mô vốn hóa, số lượng doanh nghiệp niêm yết lẫn sự tham gia của nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Phóng viên: Lợi ích lớn nhất mà thị trường chứng khoán mang lại cho doanh nghiệp sản xuất là gì?

Ông Đoàn Hương Sơn: Đối với các doanh nghiệp sản xuất như Nam Hoa, thị trường chứng khoán không đơn thuần chỉ là một kênh huy động vốn. Quan trọng hơn, đây là động lực thúc đẩy doanh nghiệp nâng cấp toàn diện về quản trị, minh bạch tài chính, chuẩn hóa hệ thống vận hành cũng như nâng cao uy tín với đối tác và khách hàng quốc tế.

Trước đây, phần lớn doanh nghiệp sản xuất phụ thuộc chủ yếu vào vốn vay ngân hàng. Tuy nhiên, khi thị trường chứng khoán phát triển, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn với chi phí hợp lý hơn. Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp sản xuất, bởi đây là lĩnh vực cần chu kỳ đầu tư dài và nguồn vốn ổn định để mở rộng nhà máy, đầu tư công nghệ cũng như phát triển thị trường.

Riêng với Nam Hoa, kể từ thời điểm giao dịch trên UPCoM năm 2017 đến nay, công ty đã tăng vốn điều lệ từ khoảng 55 tỷ đồng lên hơn 240 tỷ đồng thông qua nhiều hình thức như phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, chia cổ tức bằng cổ phiếu và tăng vốn từ lợi nhuận giữ lại.

Nhìn từ thực tế đó, có thể thấy thị trường chứng khoán đã trở thành kênh huy động vốn hiệu quả, giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng, đồng thời tạo thêm dư địa tài chính để đầu tư dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tôi cho rằng, một điểm rất quan trọng nữa là quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng đã giúp thị trường chứng khoán Việt Nam trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp trong nước với các dòng vốn đầu tư quốc tế. Điều này không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn mới mà còn tạo áp lực tích cực để doanh nghiệp nâng cao chuẩn mực quản trị, minh bạch thông tin và phát triển bền vững hơn trong dài hạn.

Đến nay, Nam Hoa cung cấp các sản phẩm gỗ cao cấp cho nhiều tập đoàn quốc tế lớn như Lego, Crayola, Rosenda… Theo chúng tôi, bên cạnh chất lượng sản phẩm, yếu tố minh bạch trong quản trị doanh nghiệp cũng là tiêu chí được các đối tác nước ngoài đặc biệt quan tâm và đánh giá cao.

Việc tham gia thị trường chứng khoán không chỉ giúp chúng tôi mở rộng khả năng huy động vốn, mà còn góp phần nâng cao uy tín, tăng mức độ tin cậy với khách hàng và đối tác quốc tế trong quá trình hợp tác lâu dài.

Phóng viên: Vậy, ông nhớ nhất điều gì trong giai đoạn đầu Nam Hoa tham gia thị trường chứng khoán?

Ông Đoàn Hương Sơn: Nếu nhìn lại giai đoạn đầu, tôi cho rằng khó khăn lớn nhất không nằm ở thủ tục niêm yết, mà là câu chuyện thay đổi tư duy quản trị doanh nghiệp.

Đối với nhiều doanh nghiệp sản xuất truyền thống, trong đó có Nam Hoa, việc chuyển từ mô hình quản lý mang tính gia đình sang mô hình công ty đại chúng là một thay đổi rất lớn. Khi tham gia thị trường chứng khoán, doanh nghiệp buộc phải chuẩn hóa lại gần như toàn bộ hệ thống vận hành, từ kế toán, kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro cho đến công bố thông tin và tính minh bạch trong điều hành.

Ở giai đoạn đầu, áp lực là điều không tránh khỏi. Doanh nghiệp phải làm quen với việc công khai gần như toàn bộ tình hình tài chính, chiến lược kinh doanh và kết quả hoạt động trước cổ đông và thị trường. Đây là điều trước đó các doanh nghiệp sản xuất truyền thống chưa thực sự quen thuộc.

Tuy nhiên, sau một thời gian thích nghi, chúng tôi nhận ra rằng minh bạch không phải là áp lực theo nghĩa tiêu cực, mà chính là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp phát triển bền vững hơn.

Khi thông tin được chuẩn hóa và minh bạch, doanh nghiệp không chỉ tạo được niềm tin với cổ đông và nhà đầu tư, mà còn nâng cao uy tín với khách hàng, đối tác quốc tế cũng như các tổ chức tài chính. Theo tôi, đó cũng là giá trị lớn nhất mà thị trường chứng khoán mang lại cho doanh nghiệp trong dài hạn.

Nam Hoa cung cấp các sản phẩm gỗ cao cấp cho nhiều tập đoàn quốc tế lớn như Lego, Crayola, Rosenda...

Phóng viên: Quay lại câu chuyện thị trường, cảm nhận của ông về sự thay đổi của thị trường sau 30 năm như thế nào? Nam Hoa đã có những chiến lược gì để thích nghi với sự thay đổi đó?

Ông Đoàn Hương Sơn: Chúng tôi nhận thấy “khẩu vị” của thị trường hiện nay đã thay đổi khá nhiều so với trước đây. Nhà đầu tư không còn chỉ quan tâm đến câu chuyện tăng trưởng ngắn hạn hay biến động giá cổ phiếu, mà bắt đầu chú trọng nhiều hơn đến chất lượng tài sản, khả năng tạo dòng tiền, năng lực quản trị, yếu tố ESG cũng như chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Vì vậy, Nam Hoa cũng điều chỉnh cách tiếp cận chiến lược quan hệ nhà đầu tư (IR) theo hướng minh bạch hơn, chủ động hơn và tập trung nhiều hơn vào giá trị dài hạn thay vì chỉ các kết quả ngắn hạn theo từng quý.

Trong quá trình trao đổi với cổ đông và nhà đầu tư, chúng tôi chú trọng chia sẻ rõ hơn về chiến lược tái cấu trúc doanh nghiệp, định hướng phát triển trong trung và dài hạn, năng lực quản trị rủi ro, kế hoạch sử dụng vốn cũng như khả năng tạo dòng tiền bền vững của doanh nghiệp.

Theo tôi, trong bối cảnh thị trường ngày càng chuyên nghiệp hơn, niềm tin của nhà đầu tư không đến từ những câu chuyện ngắn hạn mà đến từ sự nhất quán trong chiến lược và chất lượng vận hành thực tế của doanh nghiệp.

Phóng viên: Nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam, ông muốn gửi gắm điều gì tới các nhà đầu tư đang đồng hành cùng các doanh nghiệp sản xuất trong nước?

Ông Đoàn Hương Sơn: Tôi cho rằng Việt Nam vẫn còn rất nhiều dư địa phát triển trong lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang có xu hướng dịch chuyển mạnh sang khu vực Đông Nam Á. Đây là cơ hội lớn đối với các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam nếu biết tận dụng tốt lợi thế và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, giai đoạn tới sẽ khác rất nhiều so với trước đây. Cạnh tranh sẽ không còn chủ yếu dựa vào lợi thế lao động giá rẻ, mà chuyển dần sang cạnh tranh về năng lực quản trị, công nghệ, tiêu chuẩn ESG, khả năng thiết kế sản phẩm và giá trị thương hiệu.

Theo tôi, đây cũng là giai đoạn thị trường sẽ phân hóa rõ hơn giữa các doanh nghiệp có nền tảng tốt và các doanh nghiệp phát triển theo hướng ngắn hạn. Những doanh nghiệp có sức khỏe tài chính lành mạnh, chiến lược dài hạn rõ ràng, khả năng thích ứng tốt và quản trị minh bạch sẽ có nhiều cơ hội tạo ra giá trị bền vững trong dài hạn cho cổ đông và nhà đầu tư.

Với Nam Hoa, chúng tôi luôn xem niềm tin của cổ đông và nhà đầu tư là nền tảng rất quan trọng cho sự phát triển của doanh nghiệp. Vì vậy, bên cạnh mục tiêu tăng trưởng, công ty luôn ưu tiên duy trì sự minh bạch, ổn định và phát triển bền vững trong dài hạn.

Chúng tôi cũng rất trân trọng sự đồng hành của các cổ đông trong suốt thời gian qua và tin rằng, khi doanh nghiệp và nhà đầu tư cùng chia sẻ tầm nhìn dài hạn, giá trị bền vững sẽ được tạo dựng một cách vững chắc hơn.

Do đó, hiện nay Nam Hoa ưu tiên xây dựng mối quan hệ bền vững với nhóm nhà đầu tư đồng hành dài hạn, thay vì quá tập trung vào những biến động ngắn hạn của giá cổ phiếu trên thị trường.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông và chúc Nam Hoa ngày càng thành công!