Xăng E10: Bước chuyển tất yếu trong lộ trình năng lượng xanh

Chính sách đúng và trúng

Lộ trình triển khai xăng sinh học E10 tại Việt Nam được đặt nền móng từ sớm trong chiến lược chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững.

Ngày 22/11/2012, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 53/2012/QĐ-TTg về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Quyết định xác lập chủ trương phát triển nhiên liệu sinh học, quy định rõ lộ trình phối trộn ethanol vào xăng, trong đó xăng E5 được triển khai trước, còn xăng E10 được định hướng áp dụng ở giai đoạn tiếp theo.

Từ năm 2018, xăng sinh học E5 đã được triển khai trên phạm vi cả nước với chất lượng bảo đảm theo tiêu chuẩn, tạo nền tảng quan trọng về thị trường, hạ tầng và kinh nghiệm vận hành cho bước chuyển tiếp sang xăng E10.

Bước vào giai đoạn 2025-2026, tiến trình này được thúc đẩy mạnh mẽ hơn với hàng loạt văn bản chỉ đạo mang tính điều hành trực tiếp. Ngày 7/11/2025, Bộ Công Thương ban hành Thông tư 50/2025/TT-BCT, quy định từ ngày 1/6/2026, xăng không chì phải được phối trộn thành xăng E10 để sử dụng trên toàn quốc.

Ngày 25/11/2025, Văn phòng Chính phủ ban hành Công văn 11520/VPCP-CN truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học. Bộ Công Thương được giao chủ trì rà soát nguồn cung ethanol, năng lực phối trộn, cơ chế giám sát chất lượng và xây dựng các giải pháp triển khai đồng bộ xăng E10 trên phạm vi cả nước.

Ngày 26/2/2026, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Chỉ thị 07/CT-TTg yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng tốc triển khai lộ trình nhiên liệu sinh học gắn với mục tiêu chuyển dịch năng lượng xanh.

Đến ngày 5/4/2026, Nghị quyết 89/NQ-CP được ban hành, giao Bộ Công Thương rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang xăng E10 ngay từ tháng 4/2026.

Đáng chú ý, từ ngày 1/8/2025, các doanh nghiệp đầu mối lớn như Petrolimex và PVOIL đã chủ động triển khai thí điểm kinh doanh xăng E10 tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hải Phòng nhằm đánh giá năng lực hạ tầng và khả năng cung ứng thực tế. Trên cơ sở kết quả thí điểm, các doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện hệ thống phối trộn, kho vận và mạng lưới phân phối, chuẩn bị cho việc triển khai đồng bộ trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026.

Định hình niềm tin thị trường

Trong lộ trình đưa xăng E10 vào đời sống, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc triển khai mà ở cách doanh nghiệp tiếp cận.

Ngay từ tháng 8/2025, khi xăng E10 vẫn còn là khái niệm mới với phần lớn người tiêu dùng, Petrolimex đã lựa chọn TP. Hồ Chí Minh làm địa bàn thí điểm - nơi có mật độ phương tiện lớn, yêu cầu vận hành khắt khe và dễ bộc lộ rủi ro nhất. Cách tiếp cận này cho thấy một tư duy rõ ràng đó là thử ở nơi khó nhất để đo chính xác nhất.

Trong khi đó, PVOIL triển khai bán thử nghiệm tại Hà Nội và Hải Phòng từ ngày 1/8/2025, sau đó từng bước mở rộng ra nhiều địa phương. Đến ngày 13/5/2026 đã có 715 cửa hàng kinh doanh xăng E10. Quy mô này không chỉ là con số, mà phản ánh khả năng tổ chức triển khai trên diện rộng ngay trong giai đoạn chuẩn bị.

Điểm chung giữa hai doanh nghiệp không nằm ở địa bàn hay tốc độ mở rộng mà ở cách chuẩn bị. Petrolimex lựa chọn “thử lửa” ở thị trường khó để hoàn thiện quy trình và tạo dữ liệu thực tiễn. PVOIL tập trung chuẩn hóa toàn bộ hệ thống, từ hạ tầng pha chế, tồn trữ, vận chuyển đến phân phối và nguồn cung nguyên liệu, sẵn sàng cho triển khai đồng loạt trên phạm vi cả nước.

Trước thời điểm áp dụng, các cửa hàng xăng dầu của PVOIL đã hoàn tất rà soát kỹ thuật lần cuối đối với hệ thống bồn chứa, trụ bơm, đường ống, thiết bị đo lường; đồng thời cập nhật đồng bộ thông tin sản phẩm. Công tác vệ sinh bồn chứa, kiểm tra độ kín và đánh giá khả năng tương thích thiết bị đều được thực hiện đầy đủ để bảo đảm chất lượng và an toàn vận hành.

Ở cấp độ hệ thống, PVOIL đã chuyển đổi hạ tầng pha chế từ E5 sang E10, nâng cấp bồn bể, đường ống và sức chứa ethanol, đưa tổng công suất pha chế E10 lên gần 4 triệu m³/năm – mức sẵn sàng cho triển khai đại trà.

Petrolimex có 7 điểm phối trộn xăng E10 chính tại Quảng Ninh, Nghệ An, Đà Nẵng, Vân Phong (Khánh Hòa), TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ và một số khu vực khác, với tổng công suất đáp ứng toàn bộ nhu cầu giai đoạn 1 của hệ thống (hơn 5 triệu m³), đồng thời có thể hỗ trợ các thương nhân đầu mối khác.

Theo đại diện Petrolimex, sau hơn 8 tháng Petrolimex bán xăng E10 tại TP. Hồ Chí Minh, Petrolimex chưa ghi nhận bất kỳ sự cố hay phản ánh nào từ người tiêu dùng liên quan đến chất lượng xăng E10. Bên cạnh đó, sản lượng tiêu thụ trong thời gian thí điểm E10 đã tăng khoảng 40% so với thời điểm ban đầu, cho thấy phản ứng ngày càng tích cực từ phía người tiêu dùng.

Thông tin trên trực tiếp tháo gỡ nghi ngại về động cơ, độ ổn định và an toàn, những rào cản lớn nhất đối với người tiêu dùng.

Ở góc độ này, vai trò của doanh nghiệp không dừng ở cung ứng, mà mở rộng thành định hình chuẩn mực thị trường. Việc chủ động triển khai, kiểm soát chất lượng và chứng minh bằng dữ liệu thực tế đã góp phần tháo gỡ rào cản tâm lý, yếu tố khó xử lý nhất trong mọi thay đổi liên quan đến thói quen tiêu dùng.

Từ câu chuyện xăng E10 có thể rút ra một nguyên lý đó là chính sách có thể mở đường, nhưng chỉ khi doanh nghiệp làm chủ công nghệ, kiểm soát chất lượng và dám đi trước để kiểm chứng, thị trường mới thực sự chuyển động.

Giải pháp nhiên liệu cho mục tiêu phát triển bền vững

Nhìn lại toàn bộ tiến trình, có thể thấy việc phát triển xăng sinh học tại Việt Nam là một lộ trình dài hạn, không phải phản ứng nhất thời trước biến động năng lượng.

Từ quyết định năm 2012 đến thực tiễn triển khai E5 từ năm 2018, rồi tăng tốc với E10 trong giai đoạn 2025 - 2026, hệ thống chính sách đã từng bước hoàn thiện, đồng thời tạo dựng nền tảng thị trường và hạ tầng cần thiết. Sau hơn một thập kỷ chuẩn bị về cơ chế, nguồn cung ethanol và năng lực phối trộn, việc chuyển sang E10 đang hội tụ đủ điều kiện để triển khai trên diện rộng.

Các văn bản ban hành liên tiếp trong thời gian gần đây cho thấy quyết tâm rõ ràng của Chính phủ và các cơ quan điều hành trong việc thúc đẩy sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học theo đúng lộ trình. Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới và địa chính trị còn nhiều biến động, việc mở rộng sử dụng xăng sinh học được kỳ vọng sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời nâng cao mức độ tự chủ năng lượng quốc gia.

Theo đánh giá của các chuyên gia năng lượng, việc đưa xăng E10 vào sử dụng không chỉ mang ý nghĩa môi trường, với khả năng giảm phát thải khí nhà kính, mà còn góp phần đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, giảm áp lực lên xăng khoáng và tạo dư địa chủ động trong dài hạn.

Thực tế triển khai thí điểm tại các đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hải Phòng từ tháng 8/2025 cho thấy hệ thống doanh nghiệp đầu mối đã sớm vào cuộc, chủ động kiểm nghiệm năng lực vận hành, qua đó rút kinh nghiệm cho giai đoạn triển khai đồng loạt. Việc hoàn thiện chuỗi từ phối trộn, lưu trữ đến phân phối đang được đẩy nhanh nhằm bảo đảm khi chính sách có hiệu lực, thị trường có thể vận hành thông suốt, không phát sinh xáo trộn.

Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ được triển khai trên toàn quốc theo lộ trình của Chính phủ. Đây được xem là bước tiếp theo trong chiến lược chuyển dịch năng lượng xanh tại Việt Nam.