BSR và các giải pháp kiến tạo Tổng công ty lọc hóa dầu mang tầm vóc hàng đầu khu vực

Từ nhà máy lọc dầu đầu tiên đến nền tảng của một tổng công ty

Vào ngày 9/5/2026, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) chính thức đi vào vận hành dưới tên gọi và mô hình tổ chức mới. Cột mốc này đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp đầu tàu ngành lọc hóa dầu của Việt Nam.

Trong giai đoạn mới, BSR triển khai lộ trình chuyển đổi sang mô hình Tổng công ty. Do đó, việc rà soát, cập nhật mô hình tổ chức, cơ chế quản trị, hệ thống quy chế nội bộ và định hướng chiến lược phát triển được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, mang ý nghĩa nền tảng cho chặng đường phát triển tiếp theo. Việc chuyển đổi mô hình và ra mắt tên gọi mới lần này nhằm tái định vị chiến lược của BSR: dịch chuyển mạnh mẽ từ một đơn vị vận hành sản xuất thuần túy sang vai trò đầu mối điều phối, phát triển chuỗi giá trị lọc hóa dầu tầm cỡ quốc gia, đồng thời nâng tầm thương hiệu tương xứng với quy mô hoạt động và sứ mệnh dẫn dắt ngành.

Chủ tịch HĐQT BSR Bùi Ngọc Dương phát biểu tại hội thảo.

Tại hội thảo, các ban chuyên môn và đơn vị thành viên BSR đã trình bày nhiều tham luận chuyên sâu. Đồng thời các đại biểu cũng đã tập trung thảo luận nhiều nội dung trọng tâm nhằm xây dựng mô hình Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam theo hướng hiện đại, linh hoạt và phù hợp với xu thế phát triển của các tập đoàn năng lượng trong khu vực. Các ý kiến tập trung cho rằng BSR cần mở rộng không gian phát triển ra thị trường quốc tế, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và thương mại năng lượng toàn cầu. Đồng thời tập trung phát triển các sản phẩm lõi, nâng cao năng lực kinh doanh, logistics và gia tăng năng lực dự trữ dầu thô, sản phẩm chiến lược.

Các đại biểu cũng đề xuất việc hoàn thiện cơ chế tài chính, đầu tư theo hướng chủ động hơn, tăng tính tự chủ và khả năng huy động nguồn lực cho các dự án lớn. Đặc biệt là các dự án chuyển dịch năng lượng và hóa dầu. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình quản trị nhân sự, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho các đơn vị thành viên để nâng cao tính chủ động, sáng tạo và tốc độ ra quyết định. Tất cả các giải pháp đều hướng tới mục tiêu xuyên suốt là xây dựng BSR trở thành Tổng công ty đầu ngành, đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và góp phần giữ vững an ninh quốc phòng.

Vượt khó khăn, vươn tầm khu vực

Theo chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2050, BSR chia lộ trình thành 4 giai đoạn. Giai đoạn 2026-2030, doanh nghiệp đặt mục tiêu sản xuất gần 38 triệu tấn sản phẩm, doanh thu khoảng 850 nghìn tỷ đồng; hoàn thành dự án nâng cấp mở rộng Nhà máy Lọc dầu (NMLD) Dung Quất. Giai đoạn 2031-2035 và 2036-2045 sẽ tập trung mở rộng hóa dầu, phát triển năng lượng sạch, vật liệu xanh, thu hồi CO₂ và duy trì tăng trưởng doanh thu hai con số. Tầm nhìn đến năm 2050, BSR phấn đấu nâng tỷ trọng hóa dầu lên khoảng 25-30% tổng sản phẩm và duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu 8-10% mỗi năm. Trong chiến lược này, BSR đặt mục tiêu đến năm 2030 lọt Top 8 doanh nghiệp lọc hóa dầu có doanh thu lớn nhất khu vực Đông Nam Á và đến năm 2050 vào Top 5 khu vực.

Các kỹ sư tại NMLD Dung Quất được đánh giá là những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực lọc hóa dầu tại Việt Nam.

Tuy nhiên, cùng với khát vọng lớn là hàng loạt thách thức không nhỏ khi hệ sinh thái của BSR còn khá “mỏng”, mới chỉ có 1 nhà máy, 2 công ty con và 2 chi nhánh trực thuộc. Cơ cấu sản phẩm của BSR hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu khi hơn 97% sản lượng là xăng dầu, trong khi tỷ trọng hóa dầu PP mới chỉ khoảng 2,2%, tiềm ẩn nhiều rủi ro trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng xanh sau năm 2030. Nguồn dầu thô nội địa từ các mỏ như Bạch Hổ, Tê Giác Trắng đang suy giảm, làm tăng áp lực nhập khẩu nguyên liệu đầu vào.

Ngoài ra, lợi nhuận của BSR còn chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá dầu và crack spread toàn cầu, trong khi cơ chế pháp lý cho các công cụ phòng ngừa rủi ro tài chính (hedging) chưa hoàn thiện. Trong lĩnh vực đầu tư và chuyển dịch năng lượng, tiến độ giải ngân giai đoạn 2021-2025 mới đạt khoảng 10% kế hoạch. Trong khi giai đoạn 2026-2030 dự kiến cần nguồn vốn khoảng 56 nghìn tỷ đồng để triển khai các dự án trọng điểm.

BSR hiện đang quản lý, vận hành NMLD Dung Quất hoạt động ở công suất tối ưu.

Dù đã định hướng phát triển hydrogen, SAF, ammonia xanh và nhiên liệu sinh học, song lộ trình năng lượng xanh quốc gia và khung pháp lý cho thị trường carbon vẫn chưa hoàn thiện, khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc cam kết đầu tư dài hạn.

Qua thực tiễn phát triển, BSR cũng nhận thấy nhiều cơ chế, chính sách hiện nay chưa thực sự phù hợp với mô hình hoạt động của một tổng công ty đầu ngành lọc hóa dầu. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình kinh doanh theo hướng xây dựng thương hiệu sản phẩm độc lập, nâng cao năng lực cạnh tranh thị trường, đồng thời giải quyết bài toán già hóa nhân lực ở một số lĩnh vực kỹ thuật chuyên sâu để bảo đảm phát triển bền vững lâu dài.

Ông Bùi Ngọc Dương, Chủ tịch HĐQT BSR nhấn mạnh mục tiêu nâng tầm BSR trở thành doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực lọc hóa dầu với yêu cầu đổi mới tư duy từ các cấp, đẩy mạnh quản trị biến động, đầu tư phát triển...

Kết luận chỉ đạo và định hướng tại hội thảo, ông Bùi Ngọc Dương, Chủ tịch HĐQT BSR nhấn mạnh việc chuyển đổi sang mô hình Tổng công ty không chỉ là thay đổi về tên gọi hay cơ cấu tổ chức, mà là bước chuyển chiến lược nhằm nâng tầm BSR trở thành doanh nghiệp lọc hóa dầu có năng lực cạnh tranh trong khu vực. Chủ tịch HĐQT BSR cũng yêu cầu toàn hệ thống tiếp tục đổi mới tư duy quản trị, đẩy mạnh đầu tư phát triển, mở rộng hoạt động kinh doanh quốc tế, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Đồng thời, BSR cần nghiên cứu tách các khối, lĩnh vực đủ điều kiện để hình thành các công ty chi phối, phát huy tính chủ động, linh hoạt và nâng cao hiệu quả hoạt động theo mô hình hiện đại.

Ông Bùi Ngọc Dương cũng lưu ý BSR phải tăng cường năng lực quản trị rủi ro, đặc biệt với biến động giá dầu và thị trường năng lượng. Đồng thời chủ động rà soát, sửa đổi hệ thống quy chế, quy trình nội bộ theo hướng minh bạch, tinh gọn và phân cấp mạnh hơn cho các đơn vị thành viên. Bên cạnh đó, BSR sẽ tăng cường cán bộ cho các đơn vị trực thuộc, xây dựng cơ chế thu nhập và chính sách đãi ngộ phù hợp nhằm khuyến khích người lao động BSR yên tâm công tác, cống hiến và phát triển lâu dài tại các đơn vị thành viên, tạo nền tảng nhân lực vững chắc cho chặng đường phát triển mới.

Thanh Hiếu